ျပည္ပပို႔ဆန္အခ်ဳိ႕ သတ္မွတ္စံမမီ၍ ေဈးေလွ်ာ့ေရာင္းခ်ခဲ့ရ
အတြဲ ၂၉ ၊ အမွတ္ ၅၆၇ (၄ - ၁၀ ၊ ၅ ၊ ၂၀၁၂)
အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံသို႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ေနာက္ဆံုးပတ္အတြင္း ပထမဆံုးအ ႀကိမ္အျဖစ္ တင္ပို႕ခဲ့ေသာ တန္းျမင့္ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၅,၀၀၀ အနက္ တန္ခ်ိန္ ၇၀၀ မွာ သတ္မွတ္အရည္အေသြးမျပည့္မီ ျခင္းေၾကာင့္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ညိႇႏိႈင္းကာ စာခ်ဳပ္ပါ သေဘာတူညီခ်က္ေဈး ေအာက္ အေမရိကန္ ၂၅ ေဒၚလာ ေလွ်ာ့ ကာ တစ္တန္လွ်င္္ ၄၅၅ ေဒၚလာျဖင့္ ေဈးသတ္မွတ္ကာ ေရာင္းခ်ေပးခဲ့ရ ေၾကာင္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံဆန္စပါးလုပ္ငန္း ရွင္မ်ားအသင္းမွ အလုပ္အမႈေဆာင္ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အင္ဒိုနီးရွားသို႔ တင္ပို႔ ေသာ ဆန္မ်ားမွာ တန္းျမင့္ဆန္မ်ားျဖစ္ ၿပီး ဆန္အက်ိဳးအေၾကအျဖစ္ ငါးရာခုိင္ ႏႈန္းသာပါရွိကာ စာခ်ဳပ္ပါသေဘာတူ ေရာင္းေဈးမွာ တစ္တန္လွ်င္ ကန္ေဒၚလာ ၄၈၀ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါဆန္တန္ခ်ိန္ ၅,၀၀၀ တင္ ေဆာင္လာေသာသေဘၤာမွာ အရည္ အေသြးလိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ အင္ဒိုနီး ရွားႏိုင္ငံဆိပ္ကမ္းသို႕ ကပ္ခြင့္မရဘဲ ၁၀ ရက္ၾကာ ေစာင့္ဆိုင္းမႈတို႕ေၾကာင့္လည္း သတ္မွတ္ခ်ိန္အတြင္း မေရာက္ရွိျခင္းကိုပါ ၾကံဳေတြ႕ရသည္ဟု ေဒါက္တာ စိုးထြန္းက ေျပာသည္။
"စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ကတည္းကိုကသတ္မွတ္ အရည္အေသြးျပည့္မီဖုိ႔နဲ႔ သတ္မွတ္ အခ်ိန္တိုင္းအေရာက္ပို႔ႏုိင္ဖို႔ အခ်က္ေတြ ပါတယ္။ ပံုမွန္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေရာင္းေနတာက FOB နဲ႔ပါ။ ဒီတစ္ေခါက္ အင္ဒို နီးရွားကိုေရာင္းတာကေတာ့ CIF နဲ႔ ေရာင္းတာပါ။ အရည္အေသြး ပိုင္းလုိအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ကမ္းမကပ္ႏုိင္ဘဲ ၁၀ ရက္ေလာက္ ၾကာသြားတယ္။ အဲဒီမွာတင္စာခ်ဳပ္ထဲက ကတိတစ္ခုျဖစ္တဲ့ သတ္မွတ္ ခ်ိန္အတိုင္း မေရာက္ႏုိင္တာကိုပါ ထည့္ေျပာလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥကေျဖရွင္းလို႔ ရပါတယ္။ တစ္တန္ကို ၂၅ ေဒၚလာ ေလွ်ာ ့ ေပးတာနဲ႔ ေျပလည္သြားတယ္" ဟု ၎က ေျပာသည္။
FOB (Free on board) သည္ ကုန္စည္မ်ားသေဘၤာေပၚတင္ၿပီးသည္ အထိ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခႏွင့္ အာမခံေၾကးကို ေရာင္းသူက က်ခံမည္ဟူေသာ ကုန္ေရာင္းခ်မႈ စည္းကမ္းခ်က္ျဖစ္ၿပီး CIF(Cost insurance freight) သည္ ကုန္တင္ခ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခႏွင့္ ေရ ေၾကာင္းအာမခံေၾကးတို႔ကို ေရာင္းသူက က်ခံသည့္ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းျဖင့္ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေသာ ကုန္ေရာင္းစည္း ကမ္းခ်က္ျဖစ္ သည္။
ေဈးေလွ်ာ့ေပးခဲ့ရေသာ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၇၀၀ မွာ မိုးစပါးလက္က်န္ဆန္မ်ား ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ အေရာင္းအ၀ယ္စာခ်ဳပ္ ပါသတ္မွတ္ခ်က္ အခ်ဳိ႕ႏွင့္ အနည္းငယ္ ကြဲလြဲမႈရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ ျဖစ္ေသာ PerumBulog ကုမၸဏီႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါးအသင္းတို႔အၾကား ဆန္တန္ခ်ိန္ႏွစ္သိန္း တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေပးရန္ နားလည္မႈစာခြ်န္လႊာကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔က ခ်ဳပ္ဆို ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
"ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဆက္ပို႔ဖို႔ မရွိေသးဘူး။ အခုသူတို႔ဆီမွာလည္း ဆန္ေပၚခ်ိန္ေရာက္ေနလို႔ မလိုေသးဘူး။ ဇြန္လေလာက္မွပဲ ျပန္ပို႔ျဖစ္မယ္"ဟု ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါးလုပ္ငန္းအသင္း ဥကၠ႒ဦးခ်စ္ခိုင္က "ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆန္နဲ႔ ထိုင္းဆန္ဆိုရင္ ေဈးရတာ တအားကြာတယ္။ ဘာကြာ လဲေမးရင္ အရည္အေသြးပဲ၊ တင္ပို႔မႈပမာဏတိုးဖို႔ပဲ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဈးကြက္မွာ ျမန္မာဆန္နာမည္ မရဘူး။ အာဖရိကလို အလႉရွင္က ၀ယ္ေပးမွ စားရတဲ့ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆန္ကို၀ယ္တာ ေဈး သက္သာလို႔ပဲ မ်ားမ်ားပို႕ၿပီး နည္းနည္း ရမယ့္အစားပို႔သေလာက္က အရည္ အေသြးျပည့္ၿပီး ေဈးမ်ားမ်ားရရင္ပို ေကာင္းတာေပါ့"ဟု ယခုႏွစ္ဇန္န၀ါရီလ က ဓႏုျဖဴၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာႏွင့္ ေက်းလက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစုအဖြဲ႕အမႈေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံပြဲတြင္ ေျပာသည္။
ျပည္တြင္းထြက္ ဆန္မ်ားကို အေနာက္ အာဖရိကႏိုင္ငံသို႔ အဓိကတင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔လည္း တင္ပို႔လ်က္ရွိသည္။
ေဈးကြက္သစ္အေနျဖင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမ်ားအားတင္ပို႔ရန္ ႀကိဳးစား လ်က္ရွိသည္။
ျပည္ပဆန္တင္ပို႔မႈအား တန္ခ်ိန္ တစ္သန္းတင္ပို႔ရန္ ၂၀၁၂ - ၁၃ ဘ႑ာ ႏွစ္အတြက္ လ်ာထားရာ ၿပီးခဲ့ေသာ ဘ႑ာႏွစ္တြင္း တန္ခ်ိန္ ရွစ္သိန္းခြဲခန္႔ တင္ပို႔ခဲ့ၿပီး ပို႔ကုန္ရေငြအေနျဖင့္ 'ကန္' ေဒၚလာ ၃၂၄ သန္းရရွိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။