ေတာ္၀င္မင္းသား ေတာ္ဘုရားကေလး အမွတ္တရ
အတြဲ ၃၀ ၊ အမွတ္ ၅၈၁ ( ၁၀ - ၁၆ ၊ ၈ ၊ ၂၀၁၂)
ေတာ္ဘုရားကေလး
အမွန္ေတာ့ သူက တကယ့္ေတာ္၀င္ မင္းသားတစ္ပါးပါ။ ျမန္မာ ေနာက္ဆံုးမင္းဆက္ရဲ႕ ေျမးေတာ္သာ ခုေန သက္ရွိထင္ရွားရွိဦးမယ္ ဆိုရင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၃၀ ရက္ ေန႔ဟာ သူ႔အသက္ ၈၆ ႏွစ္ျပည့္တဲ့ေန႔ ပါ။
ဒါေပမယ့္ သူဟာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ကတည္းက ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါၿပီ။
အာရွတိုက္က ဘုရင္ေတြ မိဖုရား အေျမာက္အျမား ပိုင္ဆိုင္ၾကတာဟာ အစဥ္အလာတစ္ခုပါ။
ဘုရင္ေတြဟာ အထက္တန္းလႊာကေန၊သာမန္အဆင့္ အထိ အလႊာ အသီးသီးက အမ်ဳိးသမီး ေတြကို မိဖုရားေျမႇာက္ေလ့ရွိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျမန္မာမင္းဆက္ ေနာက္ဆံုး မင္းျဖစ္တဲ့ သီေပါဘုရင္ကေတာ့ ႏိုင္ငံ ေရးအရ စုဖုရားလတ္ရဲ႕ ညီမႏွစ္ဦးကို လည္း မိဖုရားတင္ေျမႇာက္ခဲ့ ေပမယ့္ မိဖုရားစုဖုရားလတ္တစ္ပါးတည္းကိုပဲ စြဲစြဲျမဲျမဲ ေပါင္းသင္းခဲ့ပါ တယ္။
သီေပါမင္းအသက္ ၁၈ ႏွစ္မွာ ၁၇ ႏွစ္ အရြယ္ စုဖုရားလတ္နဲ႔ ခ်စ္သူေတြ ျဖစ္ခဲ့ ၾကၿပီး ၁၈၇၈ ခုႏွစ္၊ သီေပါမင္းနန္းတက္ ခ်ိန္မွာ သူတို႔ႏွစ္ဦးဟာ အသက္ ၂၀ နဲ႔ ၁၉ ႏွစ္စီ ရွိၾကပါၿပီ။
၁၈၈၅ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသွ်ေတြက ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီး သီေပါ ဘုရင္၊ မိဖုရားစုဖုရားလတ္နဲ႔ သမီးေတာ္ ေလးႏွစ္ပါး တို႔ကို အိႏၵိယႏိုင္ငံအေနာက္ ဘက္ကမ္း႐ိုးတန္းက ရတနာဂီရိဆီ ပို႔ေဆာင္လိုက္ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္မွာ စုဖုရားလတ္ဟာ ကိုယ္၀န္အရင့္အမာ ႀကီးနဲ႔ျဖစ္ၿပီး အိႏၵိယကုိေရာက္ၿပီး လ အနည္းငယ္အၾကာမွာ တတိယသမီး ေတာ္ ကို မဒရပ္ၿမိဳ႕မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါ တယ္။
မိခင္စုဖုရားလတ္လိုပဲ စိတ္ထက္တဲ့ စတုတၳသမီးေတာ္ကိုေတာ့ ရတနာဂီရိ မွာ ၁၈၈၇ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး အရြယ္ ေရာက္လာတဲ့အခါ ဦးကိုကိုႏိုင္နဲ႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေထာင္ေရးဟာ သာယာ ျပည့္စံုခဲ့ၿပီး သားသမီးေျခာက္ဦး ထြန္းကား ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၁၅ ခုႏွစ္မွာ သီေပါမင္း ကြယ္လြန္သြားတဲ့အခါ၊ စုဖုရားလတ္နဲ႔ သမီးေတာ္အငယ္ႏွစ္ပါးတို႔ ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို ျပန္လာခဲ့ၾကတာေၾကာင့္ စတုတၳ သမီးေတာ္ဟာ သားေတာ္ေလးဦးနဲ႔ သမီးေတာ္ႏွစ္ဦးတို႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာပဲ ေမြးဖြားခဲ့ၾကပါတယ္။
စုဖုရားလတ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ျပန္ေရာက္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ရန္ကုန္မွာပဲ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ တက္ႂကြထက္ျမက္တဲ့ စတုတၳသမီးေတာ္ နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ခင္ပြန္းတို႔ဟာ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္စဥ္ က ယူသြားၾကတဲ့ နန္းတြင္းရတနာေတြကို ျပန္ေပးဖို႔ စာတစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့တာ ေၾကာင့္ မႏၲေလးမွာ ႏွစ္အနည္းငယ္ၾကာ ေနထိုင္ၾကၿပီးေနာက္ပိုင္း ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ မွာ ေမာ္လၿမိဳင္ကို နယ္ႏွင္ဒဏ္ေပးခံခဲ့ ရပါတယ္။
သူ႔ရဲ႕စကားလံုးေတြဟာ ရာဇမာန္ ပါလြန္းတာေၾကာင့္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရဟာ သူ႔ကို အာဏာဖီဆန္သူအျဖစ္လည္း သတ္မွတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
၁၉၂၆ ခုႏွစ္မွာ ဖြားျမင္ခဲ့တဲ့ ေတာ္ ဘုရားကေလးဟာ စတုတၳသမီးေတာ္ရဲ႕ ပဥၥမေျမာက္ကေလးျဖစ္ၿပီး ေလးေယာက္ေျမာက္ သားေတာ္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္အားလံုးက'ေတာ္ေတာ္' လို႔ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ေခၚၾကပါတယ္။
ေတာ္၀င္မိသားစုဟာ သူတို႔ရဲ႕အမည္ ေရွ႕မွာ ဦး။ေဒၚေတြကို ထည့္သံုးေလ့မရွိ ၾကေပမယ့္ သူကေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူ႔ကိုယ္သူ ဦးသန္႔စင္လို႔ အမည္ေပးခဲ့ ပါတယ္။
သူနဲ႔ သူ႔ေမြးခ်င္းေမာင္ႏွမေတြ ဟာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာ ေနရတဲ့အတြက္ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ခရီးသြားလာခြင့္ မရၾကပါဘူး။
ၿဗိတိသွ်အစိုးရဟာ ေတာ္၀င္မိသား စုကေလးေတြရဲ႕ ေက်ာင္းပညာေရးကို လည္း ဆံုးျဖတ္ေပးခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ ေမာင္ႏွမ အားလံုးဟာ ကက္သလစ္ သာသနာျပဳေက်ာင္းကုိ တက္ေရာက္ခဲ့ ၾကရပါတယ္။
ေတာ္ဘုရားကေလးရဲ႕ ေက်ာင္းနာမည္ဟာ မင္းသား ဖရက္ ဒရစ္ျဖစ္ၿပီး ေမာ္လၿမိဳင္စိန္႔ပက္ထရစ္ ေက်ာင္းမွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ရသ လို ေနာက္ပိုင္းမွာ ရန္ကုန္က စိန္ေပါလ္ ေက်ာင္းမွာပညာသင္ၾကားခဲ့ရပါတယ္။
ဆရာေတြ မုန္းတာ ခံခဲ့ရသလို ေက်ာင္းက ႏွင္ထုတ္တာကိုလည္း ခံခဲ့ရ ေပမယ့္ သူဟာ စိန္ေပါလ္ေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းတက္ေနစဥ္ အခါက အေနာက္ တိုင္း ေက်ာင္း၀တ္စံုအစား ျမန္မာ လံုခ်ည္၀တ္ဆင္ခြင့္ေပးဖို႔ကို မရမက ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီးက နားလည္ေပး ႏိုင္လို႔သာ လံုခ်ည္၀တ္နဲ႔ ေက်ာင္းတက္ ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။
ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ ေနာက္ပိုင္း မွာ ရန္ကုန္က နာမည္ႀကီးအမ်ဳိးသား ေက်ာင္းျဖစ္တဲ့ ၿမိဳ႕မေက်ာင္းကို တက္ ခ်င္တဲ့အတြက္၊ စိန္ေပါလ္ေက်ာင္းက ထြက္လိုက္ပါတယ္။
ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ေနာက္ဆံုး ကာလေတြမွာ ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ ႏုိင္ငံေရးထဲ ပိုမိုတက္ႂကြစြာ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး သူ႔အစ္ကိုေတြ ထက္ အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ပိုမိုျပင္းထန္ၿပီး သေဘာတရား ေရးရာေတြကို ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။
သူ႔ရဲ႕အစ္ကိုသံုးေယာက္ဟာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဂ်ပန္ ေခတ္ အုပ္စိုးခ်ိန္ကာလေတြမွာ လူငယ္ ကလပ္မွာ အားကစားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္း အားေပးျမႇင့္တင္ေပးရာမွာ နာမည္ႀကီး ပါတယ္။
အစ္ကိုအႀကီးဆံုး ေတာ္ဘုရားႀကီး ဟာ ေသာင္းက်န္းသူတစ္စုရဲ႕ ရဲအရာ ရွိတစ္ဦးနဲ႔ မွားၿပီး တိုက္ခိုက္ခံရတာ ေၾကာင့္ ကြယ္လြန္သြား ခဲ့ရပါတယ္။ေနာက္အစ္ကိုတစ္ဦးကေတာ့ ဗမာ့ လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ထဲ ၀င္ခဲ့ပါ တယ္။
ဒါေပမယ့္ သူဟာ ေကာလိပ္က သူငယ္ခ်င္းေတြလို အရာရွိသင္တန္း အတြက္ စာရင္းမေပးဘဲ စစ္သည္အျဖစ္ စတင္တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီေခတ္ဟာ ဖက္ဆစ္၀ါဒႀကီးစိုး ေနခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဖက္သေဘာ တရားကေတာ့ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ တစ္ကမၻာလံုး မွာရွိတဲ့ အလုပ္သမား ေတြကို ဥပေဒအရ အကာအကြယ္မေပး ႏိုင္ေသးသလို အလုပ္သမားအသင္း အဖြဲ႕ေတြကလည္း၊အကာအကြယ္မေပး ႏိုင္ေသးပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ အဲဒီအခ်ိန္က မ်ဳိးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္အမ်ားစုလိုပဲ ေတာ္ဘုရား ကေလးလည္း လက္၀ဲ၀ါဒီတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာ္ဘုရားေလးကို မင္းသားနီလို႔ အမည္ေျပာင္ေပးခဲ့ၾကပါ တယ္။
ဒါေပမယ့္ ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ ကြန္ျမဴနစ္တစ္ဦး မဟုတ္သလို အယူ အစြဲသန္သူတစ္ဦးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။
သူကိုင္စြဲထားတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ကေတာ့ ေတာ္၀င္မ်ဳိးဆက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသြး ႀကီးေနစရာမလိုဘဲ ျပည္သူေတြအတြက္ သူတတ္စြမ္း သေလာက္ ျဖည့္ဆည္းေပး ရမယ္ ဆိုတာပါပဲ။
ေတာ္ဘုရားကေလးနဲ႔ သူ႔အစ္ကုိ ေတာ္ေတြဟာ အမ်ဳိးသားေရးလႈံ႕ေဆာ္ ေပးသူဖခင္ႀကီးအျဖစ္ ဆရာႀကီး သခင္ ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းကို အားေပးေထာက္ခံ ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒုတိယကမၻာစစ္မတိုင္ခင္ နဲ႔ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာ ေတာ္ ဘုရားကေလးဟာ ေျမေအာက္ေတာ္ လွန္ေရးအဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးအျဖစ္ တက္ႂကြ စြာ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။
သူတို႔အဖြဲ႕ဟာ အစ ပိုင္းမွာ အဂၤလိပ္ေတြကို ေတာ္လွန္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂ်ပန္ေတြကို ေတာ္လွန္ခဲ့ ပါတယ္။
၁၉၄၅ ခုႏွစ္မွာ ေတာ္ဘုရားကေလး ဟာ မိသားစုမိတ္ေဆြျဖစ္တဲ့ မခင္ေမ နဲ႔ လက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ ျဖစ္ၿပီး မခင္ေမကေတာ့ ၁၈ ႏွစ္ပါ။
သူတို႔ ရဲ႕တစ္ဦးတည္းေသာ သမီးေလး ေဒ၀ီကို ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရးရၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ Thipaw Commercial Syndicate(သီေပါ ေကာ္မာရွယ္ဆင္ဒီကိတ္) ဆိုတဲ့ ကုမၸဏီ ကို တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီကုမၸဏီ ဟာ အဲဒီအခ်ိန္ကဆိုရင္ ျမန္မာလူမ်ဳိး အစစ္အမွန္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြ အနည္းငယ္ထဲက တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကုမၸဏီအမ်ားစုဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ေတြ ဟန္ျပပိုင္ဆုိင္တဲ့ အိႏၵိယသားပိုင္ ကုမၸဏီေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ား ေႏွာင္းပိုင္း မွာ သီေပါကုမၸဏီဟာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံကို သစ္ေစးေတြ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့သလို ေဟာင္ေကာင္ကို ေက်ာက္စိမ္းေတြ တင္ ပို႔ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီႏိုင္ငံေတြမွာ လည္း ကုမၸဏီ႐ံုးခြဲေတြ ဖြင့္လွစ္ထားပါ တယ္။
ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ တိုက်ဳိနဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ကို စီးပြားေရးကိစၥ အတြက္ ေလယာဥ္နဲ႔ မၾကာခဏ သြား ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၆၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ အေစာပိုင္းေတြမွာ သူ႔ရဲ႕စီးပြားေရးဟာ တစ္ဟုန္ထိုး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာ ခဲ့ၿပီး က်ပ္သန္း ၃၀ ဖိုးရွိတဲ့ ဆန္တင္ပို႔ေရး ကန္ထ႐ိုက္ကိုလည္း ရရွိခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ႀကီးေန၀င္း အာဏာသိမ္းခဲ့ၿပီး ေတာ္ ဘုရားကေလးရဲ႕ ကုမၸဏီအပါအ၀င္ ကုမၸဏီေတြအားလံုးကို ျပည္သူပိုင္ သိမ္းခံလိုက္ရပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး (သို႔) ခ်စ္ ၾကည္ေရးအသင္းေတြ အမ်ားအျပား ေပၚေပါက္ခဲ့ၿပီး အဲဒီထဲမွာ တ႐ုတ္္-ျမန္မာခ်စ္ၾကည္ေရး အသင္းလည္း ပါ၀င္ ပါတယ္။
ေတာ္ဘုရားကေလးဟာ အဲဒီ အသင္းရဲ႕ အသင္း၀င္တစ္ဦး ျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီမွာလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။
တ႐ုတ္-ျမန္မာခ်စ္ၾကည္ေရးအသင္း ရဲ႕ ဥကၠ႒ဟာ တ႐ုတ္ဆန္႔က်င္ေရး အဓိက႐ုဏ္းမေပၚေပါက္ခင္ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္မွာ အဖမ္းခံခဲ့ရပါ တယ္။
ေတာ္ ဘုရားကေလးဟာ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးေလာက္ ပုန္းေရွာင္ေနခဲ့ၿပီးမွ အဖမ္းခံလိုက္ရပါ တယ္။
သူ႔ကိုု အင္းစိန္ေထာင္ပို႔လိုက္ၿပီး ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ အက်ဥ္းေထာင္ထဲ မွာ ေနခဲ့ရပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေတာ္ဘုရားကေလး ရဲ႕ ဇနီးနဲ႔သမီးေလးတုိ႔ဟာ ေငြေၾကးက်ပ္ တည္းတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါ တယ္။
သူ႔မွာ ရာထူးႀကီးမိတ္ေဆြေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေပမယ့္ သူတို႔ဆီက အကူ အညီမေတာင္းဖို႔ သူ႔ဇနီးကို တင္းတင္း က်ပ္က်ပ္ တားျမစ္ခဲ့ပါ တယ္။
၁၈ ႏွစ္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ ဆိုရွယ္လစ္ အစိုးရနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈကိုျဖစ္ေပၚေစ တဲ့ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္တဲ့ လူထုအံုႂကြမႈေတြ ႏိုင္ငံတစ္၀န္းေပၚ ေပါက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ ေတာ္ဘုရား ကေလးဟာ အမ်ဳိးသားႏိုင္ငံေရးတပ္ ေပါင္းစု(မနတ)ရဲ႕ နာယက ျဖစ္လာခဲ့ ပါတယ္။
ရလဒ္အေနနဲ႔ သူ႔အသက္ ၆၃ ႏွစ္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ အင္းစိန္ေထာင္ကို ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ထပ္ေရာက္ခဲ့ရၿပီး ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွား မႈမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားအမ်ားစု လည္း အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။
အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ရွိေနစဥ္ အတြင္းမွာ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သူ႔ကို ဟိတ္ဟန္မရွိသူ၊ ပလႊားျခင္း၊ ေမာက္မာ ျခင္းမရွိသူ၊ သူ႔ကိုယ္ပိုင္မူကို ခိုင္ခိုင္မာမာ စြဲကိုင္ထားသူနဲ႔ စိတ္လက္ေပါ့ပါးေစတဲ့ ဟာသေလးေတြနဲ႔ အရႊန္းေဖာက္တတ္ သူအျဖစ္ သိခဲ့ၾကပါ တယ္။
ေတာ္ဘုရားကေလးကို သိကြ်မ္းခဲ့တဲ့ လူတိုင္းက သူတို႔ရဲ႕ 'ေတာ္ေတာ္'ကို ၿပိဳင္စံရွားတဲ့ ေတာ္၀င္မင္းသားတစ္ဦး အျဖစ္ ျမင္ခဲ့ၾကသလို သူ ကြယ္လြန္သြား ေပမယ့္လည္း သူ႔ကို ခ်စ္ၾကတုန္း၊ ေလးစားအားက်ၾကတုန္းပါပဲ။
သီရိမင္းထြန္း ဘာသာျပန္သည္။