အၾကမ္းဖက္မႈအဆံုးသတ္ရန္ အိုဘားမားႏွင့္ ပူတင္ေတာင္းဆို
အတြဲ ၂၉ ၊ အမွတ္ ၅၇၄ (၂၂ - ၂၈ ၊ ၆ ၊ ၂၀၁၂)
မကၠဆီကို ဂ်ီ-၂၀ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အိုဘားမားႏွင့္ ပူတင္ တို႔ရင္းႏွီးစြာေတြ႕ဆံုၾကစဥ္။
ဓာတ္ပံု-ေအအက္ဖ္ပီ
ဆီးရီးယားၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ လက္နက္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ လူ ၉၄ ဦး ေသဆံုးခဲ့ရအၿပီး အေမရိကန္သမၼတ ဘာရက္အိုဘားမားႏွင့္ ႐ုရွားသမၼတ ဗလာဒီမာပူတင္တို႔သည္ ဆီးရီးယားရွိ အၾကမ္းဖက္မႈ မ်ားကို ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ ၾကရန္ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ေတာင္းဆို လိုက္သည္။
ဆီးရီးယားသမၼတ ဘတ္ရွားအယ္လ္ အာဆတ္အား ရာထူးမွ ဆင္း ေပးရန္ အေမရိကန္၏ ေတာင္းဆိုမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း ၍ လူသိရွင္ၾကား အျငင္းပြားမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွား ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ပထမဆံုးေသာ သမၼတအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ယင္းသို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
"ဆီးရီးယားမွာရွိတဲ့ ေသြးထြက္သံယုိမႈေတြဆက္မျဖစ္ဖို႔၊ အၾကမ္းဖက္ မႈေတြ အားလံုးကို ခ်က္ခ်င္းရပ္ဆိုင္းဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတာင္းဆိုပါတယ္" ဟု မကၠဆီကိုႏိုင္ငံ၊ ေလာ့စ္ကာဘို႔စ္ရွိ ဂ်ီ-၂၀ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပဲြ၌ သီးျခားေတြ႕ဆံုမႈအၿပီး ပူးတဲြထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ရပ္တြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာသည္။
"ဆီးရီးယားျပည္သူေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ အနာဂတ္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် ေရြးခ်ယ္သြားခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ တူညီစြာ ႐ႈျမင္ထားပါတယ္" ဟု ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေျပာသည္။
ဆီးရီးယားသမၼတ အာဆတ္အား ၁၅ လၾကာ ဆန္႔က်င္အံုႂကြမႈမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ၎ႏွင့္သမၼတ အိုဘားမား တို႔သည္ တူညီသည့္ အျမင္ မ်ားစြာရွိခဲ့သည္ဟု ပူတင္က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။
သမၼတအိုဘားမားကလည္း ၎ႏွင့္ သမၼတပူတင္တို႔သည္ ပဋိပကၡမ်ား အဆံုး သတ္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေရးလမ္းစဥ္ တစ္ခုလိုအပ္ သည္ကို သေဘာတူညီခဲ့ ၾကကာ အဆိုပါ ျပႆနာမ်ားအား ကုလသမဂၢႏွင့္ အာရပ္အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ သံတမန္ ကိုဖီအန္နန္ႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ ကတိျပဳခဲ့ၾက ေၾကာင္းေျပာသည္။
သမၼတပူတင္သည္ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲကို ပံ့ပိုးကူညီေရး တြင္ ပြင့္လင္းမႈႏွင့္ စိတ္၀င္စားမႈရွိခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရး ဒုတိယအၾကံေပး ဘင္႐ုတ္စ္က ေျပာသည္။
"ဒီကိစၥေတြၿပီးေျမာက္ဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ႐ုရွားႏိုင္ငံနဲ႔အတူ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္" ဟု ၎ကဆိုသည္။
ပူတင္၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဒီမီထရီ ပက္စ္ေကာ့ဗ္က ပူတင္ႏွင့္ အိုဘားမား သည္ ေသဆံုးမႈမ်ား ဆက္လက္မျဖစ္ေပၚေစရန္ ဆီးရီးယားရွိ အေျခအေန မ်ားကို အျမန္ဆံုး ကုိင္တြယ္သြားဖို႔ လိုေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။
"ဆီးရီးယားအၾကမ္းဖက္မႈရဲ႕ ႏွစ္ဖက္ စလံုးကို ဖိအားေပးသြားဖို႔နဲ႔ တစ္ဖက္တည္းကိုသာ ေျဖရွင္းရင္ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကို ႐ုရွားနဲ႔ အေမရိကန္တို႔က နားလည္ထားပါတယ္" ဟု ၎က ေျပာသည္။
သို႔ရာတြင္ လူေပါင္း ၁၄,၄၀၀ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈ ျပႆနာမ်ားကို မည္သို႔အဆံုးသတ္ရန္ သေဘာတူညီ ခဲ့သည္ဆိုျခင္း ကိုမူ သိရွိရျခင္းမရွိ ေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားက ဆိုသည္။ အာဆတ္အား ဖယ္ရွားရန္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ ႀကိဳးပမ္းမႈကို ႐ုရွားက တားဆီးခဲ့သည့္အတြက္ စိတ္ပ်က္မိေၾကာင္း အေမရိကန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ဆီးရီးယားရွိ ကုလသမဂၢ အႀကီးအကဲသည္ ဆိုးရြားလာသည့္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔၌ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္သည္။
အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္ႏွင့္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ တို႔သည္ အာဆတ္အား အေရးယူသြား မည့္ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အသစ္ တစ္ခုအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကသည္။
သို႔ရာတြင္ ဆီးရီးယား၏ အဓိက ႏိုင္ငံတကာ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံမ်ားက လံုျခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ႏွစ္ခုကို ပယ္ခ်ခဲ့သည္။