အေမရိကန္ႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ တိုးတက္ေရး အခ်ိန္ယူရဦးမည္

ကြန္တိန္နာမ်ားသယ္ေဆာင္လာေသာ ပင္လယ္ကူးကုန္သြယ္သေဘၤာတစ္စင္းကို ရန္ကုန္ျမစ္၀အတြင္းေတြ႕ရစဥ္။ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကြန္တိန္နာမ်ားသယ္ေဆာင္လာေသာ ပင္လယ္ကူးကုန္သြယ္သေဘၤာတစ္စင္းကို ရန္ကုန္ျမစ္၀အတြင္းေတြ႕ရစဥ္။ျမန္မာတိုင္း(မ္)

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္ အၿပီး ျမန္မာအေပၚထားရွိေသာ အေရးယူ
ပိတ္ဆိုမႈမ်ား ေျဖေလွ်ာ့ေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္အေရးတုိ႔ ရရွိမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း
အေမရိကန္ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကုန္သြယ္မႈ တိုးတက္ေရးမွာ အခ်ိန္ယူရဦးမည္ဟု စီးပြားေရး
လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခရီးစဥ္တြင္ အေမရိကန္က National Emergency Eco-nomy
Power Act ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ထားေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈ
မ်ားကို ဖယ္ရွားေပးေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ အထူး အခြင့္အေရး GSP ကုိ လာမည့္ ႏုိ၀င္ဘာ
၁၃ ရက္တြင္ ျပန္လည္ေပးအပ္ေရးတုိ႔ကုိ သမၼတ အုိဘားမားက ေျပာဆုိခဲ့သည္။

လက္ရွိတြင္ အေရးယူပိတ္ဆု႔ိမႈေၾကာင့္ ကုန္သည္မ်ား အခက္အခဲရွိေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍
"ပိုၿပီး အေရးႀကီးတာက ေဒၚလာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လႊဲေျပာင္းမႈ အခက္အခဲပဲ။ အခု ဆိုရင္
Sanction ရွိတဲ့အတြက္ ေဒၚလာက (free flow) မရွိဘူး။ ျမန္မာကုန္သြယ္မႈ အမ်ား
အျပားက ေၾကးနန္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ရတဲ့ (TT-Telegraph transfer) စနစ္ကို က်င့္သံုး
ၿပီး လႊဲရတဲ့အတြက္ စရိတ္ပိုႀကီးတယ္။ ကုန္ သြယ္မႈက အမ်ားႀကီး မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး"ဟု
အစိုးရေဟာင္းလက္ထက္ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ အၾကံေပး
ပုဂၢဳိလ္ ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က ဆိုသည္။

မၾကာမီကာလအတြင္း အေမရိကန္က ျမန္မာအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားမည္
ဆုိသည့္ သတင္းေၾကာင့္ အေမရိကန္လုပ္ငန္း ရွင္မ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားစြာ တိုးတက္မည့္
အလားအလာမ်ား ရွိေနၿပီး ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္အေရး ရမည့္အေျခအေနကလည္း
ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ကုန္သြယ္မႈကို ေသခ်ာေပါက္ တိုးတက္လာေစမည္ဟု ၎က ေျပာသည္။

ျမန္မာ၏ အလံုးစံု စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ မႈအတြက္ အေမရိကန္ဘက္က ကူညီေပးမည္
ျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ အကူအညီေပးေရးအစီအစဥ္မ်ား၊ တာ၀န္ခံမႈရွိေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို
အားေပးႏိုင္မည့္ မူ၀ါဒေရးရာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား မွတစ္ဆင့္ ကူညီေပးသြားမည္ဟု အေမရိကန္
သမၼတေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္အေရးရပါက ပို႔ကုန္မ်ား တင္ပို႔ရာတြင္ အေရအတြက္ သတ္မွတ္
မထားပဲ အခြန္အေကာက္ ကင္းလႊတ္ခြင့္ ျပဳမည္ျဖစ္ရာ ျမန္မာ့ပို႔ကုန္မ်ား ေဈးႏႈန္း
သက္ သက္သာသာျဖင့္ တင္ပို႔ႏိုင္၍ အျခားႏိုင္ငံ မ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္လာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားျခင္းႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္အေရး ေပးလာမည္ကို
ႀကိဳဆိုေသာ္လည္း အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ေၾကာင့္ အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအရ
ဆက္ဆံမႈမွာ ႏွစ္ကာလၾကာရွည္စြာ မရွိ သေလာက္ျဖစ္ခဲ့၍ နစ္နာခဲ့ေၾကာင္း၊ ကုန္သြယ္မႈ
မွာလည္း လြန္စြာနည္းပါးေနသည့္ အတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈ ျမင့္တက္ေရး မွာ
အခ်ိန္ယူရဦးမည္ဟု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက ေျပာဆိုခဲ့သည္။

'GSP ေပးလိုက္လို႔လည္း အားလံုးအဆင္ေျပသြားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း
ေျပာရရင္ အေမရိကန္နဲ႔ လက္ရွိအေန အထား ကုန္သြယ္မႈက ေျပာပေလာက္တဲ့
ပမာဏမရွိဘူး။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ အဆက္ အဆံေတာင္ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနၿပီ။
အခုမွ ပို႔ပါလုပ္လိုက္လို႔လည္း ခ်က္ခ်င္း ေဈးကြက္ ႀကီး တက္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။
အေမရိကန္ဆန္ရွင္လုပ္လို႔လည္း ျမန္မာျပည္ ဒီတိုင္းပဲ သြားေနတာေပါ့။ ျဖဳတ္လိုက္ရင္ေတာ့လည္း
အခြင့္အေရးတစ္ခုအေနနဲ႔ ရလာႏိုင္တာေတြရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ GSP က ဘယ္လိုဟာမ်ဳိး
ေပးသလဲဆိုတာ မသိရေသးဘူးေပါ့"ဟု ၎က ဆိုသည္။

လက္ရွိ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ကုန္သြယ္မႈမွာ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီး
ဌာန စာရင္းမ်ားအရ အျခားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ လြန္စြာ နည္းပါးခဲ့ကာ ၿပီးခဲ့သည့္
၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၉၆ သန္းေက်ာ္သာရွိခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္ အေရး ေပးထားသည့္ အီးယူႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္
ကုန္သြယ္မႈမွာ ၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ
၆၇၆ သန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့သည္။ ယခု ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္စမွ စက္တင္ ဘာလ ၉ ရက္
အထိ အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃၄ ဒသမ
၄၉၆ သန္းသာ ရွိေသးသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္၏ ကုန္သြယ္မႈအထူးအခြင့္အေရးကို
ျပန္ရပါက ႏွစ္ႏိုင္ငံ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ ျပန္တက္လာမည္ျဖစ္ၿပီး ပို႔ကုန္မ်ား
အေမရိကန္ေဈးကြက္သို႔ ပိုမို တင္ပို႔ လာႏိုင္မည္ျဖစ္ရာ အထည္ခ်ဳပ္ႏွင့္ လက္ခ
စားစနစ္ CNP လုပ္ငန္းမ်ား တင္ပို႔မႈ လ်င္ျမန္ စြာ တိုးတက္လာမည့္အျပင္
အျခားပို႔ကုန္မ်ား လည္း တင္ပို႔ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က ေျပာသည္။

အေမရိကန္ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္ အေရး မပိတ္ခင္က အထည္ခ်ဳပ္ကို မ်ားစြာ
တင္ပို႔ခဲ့ရၿပီး လက္ရွိတြင္ ဂ်ပန္ႏွင့္ ကိုရီးယားသို႔ အမ်ားဆံုး တင္ပို႔ေနရေသာ္လည္း
ယခင္ အေမရိကန္၏ ၀ယ္လိုအားကို မမီေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

အေမရိကန္၏ GSP ေပးသည့္ထဲတြင္ ႏိုင္ငံေရးအရ အထည္ခ်ဳပ္က႑ကို မေပးဘဲ
အေမရိကန္ႏွင့္ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံမ်ား ကိုသာ ေပးၿပီး ေဂ်ာ္ဒန္၊ စင္ကာပူ၊
ေတာင္ကို ရီးယား၊ ဂ်ပန္တို႔ကို ေပးထားေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ မဟာမိတ္
အဆင့္ထိ မေရာက္ေသးျခင္းေၾကာင့္ အထည္ခ်ဳပ္က႑အတြက္ ကုန္သြယ္မႈ
အထူးအခြင့္အေရး ေပးမေပးမွာ လည္း လက္ရွိတြင္ ေသခ်ာစြာ သိရွိႏုိင္ျခင္း မရွိ
ေသးေၾကာင္း အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းဥကၠ႒ ဦးျမင့္စိုးက ေျပာသည္။

ျမန္မာ့အထည္ခ်ဳပ္က႑သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ ကုန္သြယ္မႈ အထူးအခြင့္
အေရးႏွင့္ ပုံစံတူေသာ Quota စနစ္ကို ခံစားခြင့္ ရရွိခဲ့၍ ျပည္ပတင္ပုိ႔မႈမွ ၀င္ေငြ
အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၈၁၇ သန္းဖိုး တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့သည္။

ထုိ အထဲတြင္ အေမရိကန္သို႔ ေဒၚလာ သန္း ၅၀၀ နီးပါး တင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့ရာ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း
တင္ပို႔မႈမွာ အေမရိကန္ ေဈးကြက္သို႔ တင္ပို႔ခဲ့ရသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။ အေမရိကန္ႏွင့္
ကုန္သြယ္မႈကုိ ၾကည့္မည္ ဆုိလွ်င္ ၂၀၁၁-၁၂ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ
ကန္ေဒၚလာ ၂၉၃ သန္းေက်ာ္၊ ၂၀၁၂-၁၃ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ
၁၁၉ သန္းေက်ာ္၊ ၂၀၁၃-၁၄ ဘ႑ာ ႏွစ္ တြင္ ၁၀၄ သန္းေက်ာ္၊၂၀၁၄-၁၅ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္
၅၄၄ သန္းေက်ာ္ ရွိခဲ့သည္ကုိ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန
စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - စီးပြားေရးသတင္း

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အိမ္ျခံေျမက႑