Monday, April 24, 2017

ကမၻာ့ပုစြန္ထုတ္လုပ္မႈမ်ား က်ဆင္းလာၿပီး၊ေဈးႏႈန္းျမင့္တက္

ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံရွိ ပုစြန္သန္႔စင္ အလုပ္႐ုံတစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပုံ - vietfish.orgဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံရွိ ပုစြန္သန္႔စင္ အလုပ္႐ုံတစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပုံ - vietfish.org

အေမရိကားႏွင့္ ဥေရာပေဈးကြက္မ်ားသို႔ ပုစြန္ အဓိက တင္ပို႔သည့္ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တ႐ုတ္
ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားရွိ ပုစြန္ ေမြးျမဴေရးကန္မ်ားတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ေလးႏွစ္ ေက်ာ္ခန္႔မွ
စတင္၍ ကူးစက္ေရာဂါတစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပြားကာ ပုစြန္အေသအေပ်ာက္မ်ားခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ထုတ္လုပ္
မႈက်ဆင္းခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ပုစြန္ ေဈးမွာလည္း ၿပီးခဲ့သည့္လမ်ားအတြင္း၊အျမင့္ ဆုံးေဈးအထိ တက္လာ
ခဲ့သည္။

"ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္းကစၿပီး ထုတ္လုပ္မႈေတြက်ဆင္းခဲ့တဲ့ေနာက္ပိုင္း ပုစြန္ ေတြလည္း
ရွားပါးလာပါတယ္" ဟု အေရွ႕ေတာင္ အာရွရွိ ပုစြန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ပတ္သက္ ၍ ဆယ္စုႏွစ္
တစ္ခုေက်ာ္ၾကာ အေတြ႔အၾကဳံရွိၿပီျဖစ္သည့္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ေရလုပ္
ငန္းဆိုင္ရာ ကုမၸဏီ ြ်ငိူနပ ဗဆကေ္နနိ မွ အၾကံေပးအရာရွိျဖစ္သူ မက္သယူး ဘရစ္ခ္က ေျပာသည္။

လတ္တေလာျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည့္ သက္တမ္း မေစ့မီ ေသဆုံးသည့္ေရာဂါ Early Mortality
Syndrome (EMS) သည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရွိ ပုစြန္ေမြးျမဴေရးကန္မ်ားအတြင္း စတင္
ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ မေလးရွား၊ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တျဖည္းျဖည္း ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔
လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာ့ပုစြန္ျပည္ပတင္ပို႔ ေဈးကြက္၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို အဆိုပါ ေလးႏိုင္ငံ က
ရယူထားေၾကာင္း ကမၻာ့ကုလသမဂၢ စားနပ္ ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးအဖြဲ႔ Food and Agricultural
Organization (FAO) ၏ စာရင္းဇယားမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ကမၻာ့ပုစြန္ ဆိတ္ ေဈးကြက္အတြင္း ျပည္ပတင္ပို႔မႈကို ဦးေဆာင္လ်က္ရွိသည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ ပုစြန္
ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကုန္ ပိုင္းတြင္ ႏၾွ ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ သည္။

"ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဩဂုတ္လမွာ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ ေမြးျမဴေရးကန္မွာ ဒီေရာဂါစျဖစ္တာပါ။ စုစု ေပါင္းထုတ္
လုပ္ႏႈန္းရဲ႕ ၈၀ ရာႏႈန္းေလာက္ ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရပါတယ္" ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံအေရွ႕ပိုင္း ခ်န္တာပူရီေဒသရွိ
ဆူရီရပ္သ္ ပုစြန္ေမြးျမဴ ေရးလုပ္ငန္း၏ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ပရာယြန္ ဟြန္ဂရပ္ က ေျပာသည္။

၎က ေမြးျမဴေရးကန္အတြင္းရွိ ေရမွာ ေရာဂါပိုး ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္အတြက္ လုပ္ငန္းလည္ ပတ္ႏိုင္ရန္
ျပင္ပမွေရသစ္ကို ထည့္သြင္းေမြးျမဴ ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္
ေက်ာ္ သုံးဆယ္အတြင္း စီးပြားျဖစ္ပုစြန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ ငန္းတြင္ ဗိုင္းရပ္စ္ႏွင့္ ဘက္တီးရီးယားပိုးမႊား
မ်ားေၾကာင့္ ကူးစက္ ျပန္႔ပြားသည့္ ကပ္ေရာဂါႏွင့္ ေရာဂါအမ်ိဳး ၂၀ ခန္႔ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး EMS ေရာဂါမွာ
ေနာက္ဆုံးျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ေရာဂါ ျဖစ္ကာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားကိုယ္တိုင္ပင္ ယခု အခ်ိန္အထိ
အေျဖမရွာႏိုင္ေသးေပ။

သို႔ေသာ္လည္း FAO ၏ သုေတသနျပဳလုပ္ ခ်က္မ်ားတြင္ အဆိုပါေရာဂါမွာ ဘက္တီးရီး ယားပိုး
တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ကာ ထိုေရာဂါေၾကာင့္ ပုစြန္မ်ားမွာ အရြယ္မတိုင္မီ ေသဆုံးၾက
ေသာ္လည္း လူကိုမူ အႏၲရာယ္မျဖစ္ ေစႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

"အခုေရာဂါက ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ဆန္းပါ တယ္။ အရင္တုန္းကျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေရာဂါေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား
က ပုစြန္ကို ဗိုင္းရပ္ေရာဂါပိုးကူး စက္တာမ်ိဳးပါ။ ႏၾွ ကေတာ့ အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ပုစြန္အေကာင္ထဲမွာ
ရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုး တစ္မ်ဳိးကို အရင္ကူးစက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ပုစြန္ ရဲ႕ကိုယ္တြင္းမွာ အဆိပ္
သင့္ၿပီး ေစာေစာစီးစီး ေသေတာ့တာပါပဲ" ဟု ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ၊ FAO ႐ုံးခ်ဳပ္မွ ငါးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ
အႀကီးတန္းအရာရွိျဖစ္သူ ဆိုင္မန္ ဖန္ဂါ စမစ္က ေျပာသည္။

"အခုေတာ့ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဓာတ္ခြဲခန္းထဲမွာ ေရာဂါပိုး ေမြးထားတာေလာက္ပဲ လုပ္ႏိုင္ပါ
ေသးတယ္" ဟု ၎က ေျပာသည္။ ယခင္က အာရွတိုက္မ်ိဳးရင္း ျဖစ္သည့္ က်ားပုစြန္မ်ိဳးကို အာရွ
တိုက္တြင္းႏိုင္ငံမ်ားရွိ ပုစြန္ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေမြးျမဴၾကေသာ္လည္း
၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈ ရာႏႈန္းနည္းသည့္ ေတာင္အေမရိကေဒသေပါက္
ပုစြန္ျဖဴကို ေျပာင္းလဲေမြးျမဴလာၾကသည္။

ထိုသို႔ ေျပာင္းလဲ ေမြးျမဴျခင္းေၾကာင့္လည္း ကမၻာ့ ပုစြန္ေဈးကြက္၏ ျပည္ပတင္ပို႔မႈတြင္ အာရွႏိုင္ငံ
မ်ားကသာ လႊမ္းမိုးထားႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ က်ယ္ျပန္႔စြာေမြးျမဴလာခဲ့ျခင္းႏွင့္ အတူ ပုစြန္အထြက္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာခဲ့ကာ ေနာက္ဆုံးတြင္ ေမြးျမဴေရးကန္အတြင္း အေကာင္ အေရ
အတြက္မ်ားကာ ျပည့္က်ပ္လာခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးတြင္ ကန္မ်ားမသန္႔ရွင္းမႈေၾကာင့္ ေရာဂါမ်ား
ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားကာ အေျဖရွာမရ ႏိုင္သည့္ EMS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားလာျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း
ထိုင္းႏိုင္ငံ အေအးခန္းအစားအစာ အသင္းဥကၠ႒ အရမ္၀ပ္တနာႏြန္႔က ေျပာသည္။

"ဒီေရာဂါက ဘုရားသခင္က ဖန္ဆင္းလိုက္တာပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ
ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေလာဘတက္ခဲ့ၾက တာကိုး" ဟု ၎က ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္၊ထိုင္းႏိုင္
ငံ၏၊ပုစြန္ထုတ္လုပ္ မႈမွာ တန္ ၄၈၅,၀၀၀ ရွိခဲ့ၿပီး ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ျပည္ပ တင္ပို႔ခဲ့ေသာ္လည္း
ယခုႏွစ္ပုစြန္ထုတ္လုပ္မႈမွာ တန္ခ်ိန္ ၂၇၀,၀၀၀ သာ ရွိႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ခန္႔မွန္းထားၾကသည္။

"ပုစြန္လုပ္ငန္း အနာဂတ္၊ေကာင္းဖို႔၊ ထိုင္း အပါအ၀င္ ပုစြန္ေမြးျမဴတဲ့ႏိုင္ငံတိုင္း၊ ေရရွည္ မွာ၊
အေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ကို၊ကန္ထဲမွာ ေမြးသင့္တယ္ဆိုတာကို အေျဖရွာဖို႔ လိုလာပါၿပီ" ဟု
အရမ္၀ပ္တနာႏြန္႔က ေျပာသည္။

EMS ေရာဂါ မျဖစ္ပြားခင္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ပုစြန္ထုတ္လုပ္မႈမွာ ႏွစ္စဥ္ တန္ခ်ိန္ေပါင္း ၁ ဒသမ ၅
သန္းေက်ာ္ရွိကာ ယင္းမွ တန္ခ်ိန္ ၂၀၀,၀၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္ပေဈးကြက္သို႔တင္ပို႔ ေၾကာင္း တ႐ုတ္
ေရထြက္ကုန္ ထုပ္ပိုးသန္႔စင္ေရးလုပ္ငန္း ဒုဥကၠ႒ က်ဴအီက ေျပာသည္။ ႏၾွ ေရာဂါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားၿပီး
ေနာက္ပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ျပည္တြင္းစားသုံးမႈဖူလုံေစရန္ အိႏိၵယႏွင့္ အီေကြေဒါႏိုင္ငံမ်ားမွ
ပုစြန္ မ်ား ျပန္လည္တင္သြင္းခဲ့ရသည္။

အလားတူပင္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမွာလည္း ႏိုင္ငံ တြင္း ပုစြန္ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား
ပုံမွန္လည္ပတ္ႏိုင္ရန္ ျပည္ပမွ ပုစြန္ မ်ား ျပန္လည္တင္သြင္းကာ လုပ္ကိုင္ေနခဲ့ရ သည္။

ျပည္တြင္း ထုတ္လုပ္မႈပမာဏ က်ဆင္း ခဲ့ေသာ္လည္း ပုစြန္ေဈးႏႈန္းမွာ ႏိုင္ငံတကာေဈး ကြက္တြင္
ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ ယခုႏွစ္ ပထမ ခုနစ္လအတြင္း ျပည္ပတင္ပို႔မႈမွ စုစုေပါင္း အမရိကန္ ေဒၚ
လာ ၁ ဒသမ ၄ ဘီလ်ံခန္႔ ရရွိခဲ့ၿပီး ထိုပမာဏမွာ ႏွစ္အလိုက္ႏႈိင္းယွဥ္မႈ အရ ၁၄ ဒသမ ၇ ရာႏႈန္း
ျမင့္တက္လာေၾကာင္း ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံပင္လယ္စာထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္းက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုကဲ့သို႔တင္ပို႔မႈမ်ားအနက္ ျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားမွ တင္သြင္းကာ ေမြးျမဴခဲ့သည့္ပုစြန္ မ်ားမွ
ေမြးျမဴထုတ္လုပ္ျခင္းမ်ားလည္း ပါ၀င္ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ျပည္ပမွတင္ပို႔သည့္ စုစုေပါင္း
အရင္းအႏွီးေငြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၁၇၀ ရွိခဲ့သည္။ ႏွစ္စဥ္ ပုစြန္တန္ခ်ိန္ ၈၀,၀၀၀ ခန္႔
ထုတ္လုပ္ ေလ့ရွိေသာ မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္လည္း EMS ကပ္ေရာဂါဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္ၿပီး
စီးပြားျဖစ္ထုတ္လုပ္မႈမွာလည္း ၄၂ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့သည္။

"အဓိက လုပ္ရမွာကေတာ့၊ဒီေရာဂါကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ပါ" ဟု မေလးရွားပုစြန္လုပ္ငန္း အသင္း
ဥကၠ႒ ဆာအိဒ္က ေျပာသည္။ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားကလည္း ႏၾွ ေရာဂါ ကင္းသည့္ႏိုင္ငံမ်ားမွ၊ပုစြန္
တင္သြင္းျခင္းမွာ ေရရွည္ျပႆနာကိုေျဖရွင္းႏိုင္သည့္နည္းလမ္း မဟုတ္ေၾကာင္း သတိေပးၾက
သည္။

အဆိုပါ EMS ေရာဂါမွာ ေမလအတြင္း ကလည္း မကၠဆီကိုႏိုင္ငံတြင္ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ ၿပီး လက္ရွိ
တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အီေကြေဒါ၊ အိႏၵိယႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း ေတြ႔ရွိသည့္ သတင္း
မ်ား ေပၚထြက္လာၿပီ ျဖစ္သည္။

"တျခားႏိုင္ငံေတြကို၊ဒီေရာဂါ၊ကူးစက္လာခဲ့ ရင္ပုစြန္ေတြလည္း ေရွ႕ေလွ်ာက္ ေတာ္ေတာ္ကို
ရွားပါးလာေတာ့မွာပါ" ဟု မက္သယူးဘရစ္ခ္က ေျပာသည္။

(ဘန္ေကာက္ပို႔စ္) 

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - စီးပြားေရးသတင္း

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အိမ္ျခံေျမက႑