ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာထြက္ေပါက္ (၅)

ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီနယ္ေျမတြင္ က်င္းပေသာ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ ပူးတဲြေကာ္မတီ တတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀း၌ ဦးသုေ၀ ေဆြးေႏြးေနစဥ္။ စြမ္းရဲထြဋ္/ျမန္မာတိုင္း(မ္)ဒီဇင္ဘာ ၁၄ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီနယ္ေျမတြင္ က်င္းပေသာ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ ပူးတဲြေကာ္မတီ တတိယအႀကိမ္ အစည္းအေ၀း၌ ဦးသုေ၀ ေဆြးေႏြးေနစဥ္။ စြမ္းရဲထြဋ္/ျမန္မာတိုင္း(မ္)

အမ်ဳိးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ထြက္ေပါက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခန္းဆက္
ေဆာင္းပါးကို အခုလို တင္ျပ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြ ဘာေၾကာင့္ အေရးႀကီးရသလဲ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံဟာ
အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ကေန ယွဥ္ၿပိဳင္မႈရွိတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ (ဒီမိုကေရစီ) သို႔မဟုတ္
တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီ)သို႔ ကူးေျပာင္းႏိုင္မႈအလားအလာ၊ သို႔မဟုတ္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈရွိတဲ့
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ဆက္လက္တည္တံ့ႏိုင္မႈ အလားအလာကို တြက္ဆတဲ့အခါမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ
ျပည္တြင္းဇာတ္ေကာင္ေတြကိုခ်ည္း စဥ္းစားေနလို႔ မရပါဘူး။

အဲဒီႏိုင္ငံပါ၀င္တဲ့ ကမၻာ့အစိတ္အပိုင္းေဒသႀကီးရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးပတ္၀န္း က်င္အေျခအေနနဲ႔
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္ေတြကို အေလးထား စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဟာ မဟာဗ်ဴဟာကို စဥ္းစားရျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔က ဘယ္လို မဟာဗ်ဴဟာ က်င့္သံုးေနသလဲ စဥ္းစားရမွာပါ။

ႏိႈင္းယွဥ္မႈျပဳေသာ သီအိုရီအရဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံဟာ သူ႔ဘာသာသူ ဒီမိုကေရစီထြန္းကား
လာတဲ့ အေျခအေန ေရာက္ဖို႔ဆိုတာ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးၾကာပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီဟာ တျဖည္းျဖည္းျခင္း ျဖစ္ထြန္းတတ္တဲ့ သဘာ၀ရွိပါတယ္။

အေျခခံလူတန္းစားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈ၊ ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အဆင့္အတန္း၊ အသိပညာပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ၊
လုပ္သားထုရဲ႕ အရြယ္အစားနဲ႔ အင္အား၊ ၀င္ေငြမညီမွ်မႈအစရွိတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြက
အဓိကက်တယ္။

ဒီအေၾကာင္းတရားေတြက ရင့္မွည့္ေနၿပီ ဆိုရင္ေတာင္ အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ
ျဖစ္လာဖို႔ဆိုတာ အေတာ္ရွားပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ သက္ေရာက္အားရလာမွ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေျပာင္းလဲတယ္လို႔
ကြ်န္ေတာ္တို႔ ယတိျပတ္ မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ
လ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ေပၚ လာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအေျပာင္းအလဲမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက
ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ ရွိတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အတိအက် ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္အေပၚမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာသက္ေရာက္မႈက
ဘယ္လိုျဖစ္ေစႏိုင္သလဲဆိုတာကို သုေတသနျပဳထားတဲ့ ပညာရွင္ေတြက အပိုင္းငါးပိုင္းခြဲၿပီး
ေဖာ္ျပထားတာကို ကြ်န္ေတာ္ဖတ္ခဲ့ရပါတယ္။

အက်ဥ္းခ်ဳပ္တင္ျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပထမအပိုင္းက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ
အားနည္းတဲ့ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တစ္ခု ေျပာင္းလဲျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ တည္ၿငိမ္ျခင္းအေပၚ
ေကာင္းစြာ သက္ေရာက္ႏုိင္စြမ္းရွိၾကတယ္။

ျပည္တြင္းက ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္တို႔ရဲ႕ ပူးေပါင္းအားထုတ္မႈဟာ
ႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကီးမားေသာအင္အားကို ျဖစ္ေစတယ္။

ဒုတိယအပိုင္းကေတာ့ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလိႈင္းဟာ အနည္းနဲ႔ အမ်ားဆိုသလို
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ဒီမိုကေရစီျမႇင့္တင္ေရး ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္တည္းဆိုသလို
ျဖစ္လာေနတာ ေတြ႕ရတယ္။

ကမၻာ့ေဒသႀကီးတစ္ခုမွာ ဒီမိုကေရစီ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေရာစပ္ျခင္း သေဘာတရားကို ေလ့လာမယ္ဆိုရင္
အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒနဲ႔ ခြဲျခားၿပီးေလ့လာဖို႔ သိပ္ခက္ခဲတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ဆိုပါတယ္။

တတိယအပိုင္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ေတြ အေပၚမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီ
ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာစပ္ျခင္း သေဘာတရားဟာ မၾကာခင္ ႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ လ်င္ျမန္စြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္
ေနေသာ္လည္း သူ႔ေနာက္က ယႏၲရားက သိပ္မလိုက္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

သူတို႔ ေျပာခ်င္တာက တစ္ကမၻာလံုးမွာ ဒီမိုကေရစီ စံနဲ႔အညီျဖစ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊
လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈေတြ၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတြမွာ
ဒါေတြကို ေလးစားလိုက္နာႏိုင္ေအာင္ ဥပေဒျပဳမႈအပိုင္း၊ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈအပိုင္းေတြမွာ
တိုးတက္မႈ မေကာင္းေသးတာကို ဆိုလိုတာပါ။

စတုတၳအပိုင္းကေတာ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကို ပိုသိျမင္လာၿပီး
ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလိႈင္းေတြရဲ႕ အတိုင္းအတာပမာဏ လ်င္ျမန္စြာ ႀကီးထြားလာရေအာင္
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဇာတ္ေကာင္ေတြက ႀကီးမားစြာ ဩဇာလႊမ္းမိုးၿပီး အားျဖည့္ေပးႏိုင္ၾကတယ္။

ပဥၥမအပိုင္းကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ
အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ ေအာင္ျမင္စြာ ကူးေျပာင္းႏိုင္ေရးအတြက္
အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေအာင္ အကူအညီေပးႏိုင္ၾကတယ္။

ယွဥ္ၿပိဳင္မႈရွိတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို လဲၿပိဳမသြားေအာင္လည္း
အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ၾကတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးစနစ္ကို ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းျမႇင့္တင္ေပးတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ ထိေရာက္မႈ
မရွိေတာ့တာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဆိုလိုတာက အသြင္ကူးေျပာင္းေနစဥ္ အခက္အခဲေတြကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕
ကူညီေျဖရွင္းေပးမႈကို လက္ခံရယူခဲ့ေသာ္လည္း ဒီမိုကေရစီ၊ သို႔မဟုတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီ
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီ ေရခ်ိန္ျမင့္ဖို႔ လုပ္တဲ့အခါမွာေတာ့ သိပ္လက္မခံႏိုင္ေတာ့တဲ့
သေဘာကို ေျပာတာပါ။

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အေတြ႕အၾကံဳမ်ားနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေလ့လာ
သံုးသပ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

အထက္မွာ တင္ျပခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္အေပၚ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ
ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ ဩဇာသက္ေရာက္မႈ အပိုင္းငါးပိုင္းကေန ေယဘုယ်ယူဆခ်က္ တစ္ရပ္ကို
ဆြဲထုတ္လို႔ရပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အေထာက္အကူခိုင္မာစြာ ရရွိရင္ ဒီမိုကေရစီ
အသြင္ကူးေျပာင္းေရးဟာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားတယ္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အစိုးရေတြ ၿပိဳလဲႏိုင္ေျခေလ်ာ့နည္းသြားတယ္။

တကယ္လို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက အေထာက္အကူ နည္းရင္ေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ျဖစ္ႏိုင္ေျခ
ေလ်ာ့နည္းမယ္။

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အစိုးရေတြ ၿပိဳလဲႏိုင္ေျခမ်ားမယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ဆြဲထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္နည္းအားျဖင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္း
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တစ္ခုကို ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ပံုစံအတိုင္း ရလဒ္ထြက္ေပၚလာေအာင္
စိုးမိုးျခယ္လွယ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္တာပါပဲ။

ဒါဟာ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္ေတြအတြက္ သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ကံၾကမၼာကို ျပည္တြင္းဇာတ္ေကာင္က ဘယ္ေလာက္ဖန္တီးႏိုင္သလဲ။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္က ဘယ္ေလာက္ဖန္တီးႏိုင္သလဲ။ စဥ္းစားၾကဖို႔ပါ။

ျပည္တြင္း ဇာတ္ေကာင္ရဲ႕ တန္ဖိုးကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္က
ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ေပးေနသလား။ ဒါလည္း စဥ္းစားၾကဖို႔ပါ။

ျပည္တြင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္အေပၚမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြက လႊမ္းမိုးမႈ ရွိေနတာကို
ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ သူတို႔က ဘယ္ပံုဘယ္နည္းနဲ႔ လႊမ္းမိုးျခယ္လွယ္မႈေတြ လုပ္ေနၾကသလဲ
ဆိုတာကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။

သူတို႔က ယႏၲရားေျခာက္ခုနဲ႔ လႊမ္းမိုး ျခယ္လွယ္ေနၾကတယ္လို႔ စာအုပ္တစ္အုပ္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။

ပထမယႏၲရားကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္း ဦးစားေပးမႈေတြကို ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစေသာနည္း
ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရး ဦးစားေပးမႈတို႔ ျဖန္႔ခ်ိတဲ့ ေနရာမွာ သူတို႔ဟာ တစ္လမ္းသြားတစ္ပြဲတိုး
ဘယ္ေတာ့မွ်မလုပ္ပါဘူး။

ဘက္စံုေထာင့္စံုက အကြက္စိပ္စိပ္ကေလး လုပ္ၾကသူေတြပါ။

မွ်တတဲ့ သေဘာထားနဲ႔ အစြန္းမေရာက္ေသာ နည္းကို အသံုးျပဳၿပီး ျဖန္႔ခ်ိသလို အစြန္းေရာက္တဲ့
သေဘာထားနဲ႔လည္း တစ္ၿပိဳင္တည္း ျဖန္႔ခ်ိၾကပါတယ္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအသိုက္ အ၀န္းကို ခ်ဥ္းကပ္သလို အတိုက္အခံကိုလည္း ခ်ဥ္းကပ္တယ္။

ထိပ္ဆံုးအလႊာကို ၀င္သလို ေအာက္ဆံုးအေျခခံအလႊာအထိလည္း ေရာက္ၾကတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးတန္ဖိုးထားမႈနဲ႔ ျပည္တြင္းဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕
ႏိုင္ငံေရး တန္ဖိုးထားမႈ မတူညီၾကေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ျဖန္႔ခ်ိမႈကေတာ့ အသြားအျပန္ ႏွစ္လမ္းသြားနည္းကို
အသံုးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။

ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္ေတြအေပၚ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈျပဳႏိုင္သလို ျပည္တြင္း
ဇာတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ တန္ဖိုးထားမႈေတြကိုလည္း သူတို႔က လက္ခံရယူၿပီး အသံုးျပဳၾကပါတယ္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။