တ႐ုတ္အေပၚ အျပဳသေဘာ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အဆံုးသတ္ခဲ့သည့္ အာဆီယံ ထိပ္သီးညီလာခံ

ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီ

အႀကိမ္ (၃ဝ) ေျမာက္ အာဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေဝးအၿပီး အခ်ိန္ငါးနာရီခန္႔ ေနာက္က်၍
ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အာဆီယံဥကၠ႒၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ အာဆီယံ-တ႐ုတ္
ဆက္ဆံေရးႏွင့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ပဋိပကၡ ပူးေပါင္းအေျဖရွာေရးမ်ား တိုးတက္
ေကာင္းမြန္လာမႈကို ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပထားသည္။

ရက္သတၱတစ္ပတ္အတြင္း ထိပ္သီးညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္လာသည့္ ထိပ္တန္း
အရာရွိႀကီးမ်ားကို ဖုန္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အီးေမးလ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ေတြ႕ဆံု
ေမးျမန္းခ်က္မ်ားကုိ ေျဖၾကားရာတြင္လည္း အာဆီယံႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအၾကား
အားေကာင္းသည့္ ဆက္ဆံေရးကို လိုလားသည့္ ဘံုရပ္တည္ခ်က္တစ္ခုကို
ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။

အာဆီယံဥကၠ႒၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရးကိစၥကို
စကားလံုး ၂၆၅ လံုးျဖင့္သာ ေဖာ္ျပခဲ့၏။ ယမန္ႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ လာအိုႏုိင္ငံ၏
ေၾကညာခ်က္တြင္မူစကားလံုး ၄၅၇ လံုးအထိ ပါဝင္ခဲ့ကာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း
ပိုင္ဆိုင္မႈအျငင္းပြားေနသည့္ ကြၽန္းစုမ်ားတြင္ စစ္ေရးတည္ေဆာက္မႈမ်ား၊ ေျမယာ
ေဖာ္ထုတ္မႈမ်ားအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္မိေၾကာင္း၊ အာဆီယံဥကၠ႒၏ ရပ္တည္ခ်က္
သေဘာထားကို အေလးအနက္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္ အာဆီယံဥကၠ႒၏ ေၾကညာခ်က္၌ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္တြင္
အျမဲတမ္း ခံုသမာဓိ တရား႐ံုး (Permanent  Arbitration  Court)  က
ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ သမိုင္းဝင္ ခံုသမာဓိ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုလည္းေကာင္း၊ ကြၽန္းတုမ်ား
တည္ေဆာက္ေနမႈကိုလည္းေကာင္း၊ တစ္လံုးတစ္ပါဒမွ် ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေခ်။
အစဥ္အလာအားျဖင့္ အာဆီယံဥကၠ႒အသစ္အျဖစ္တာဝန္ယူသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသည္
ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ရာ၌ ယခင္ႏွစ္ အာဆီယံဥကၠ႒ေဟာင္း၏ ေၾကညာခ်က္မွ
မူရင္းစာသားမ်ားကို ဆက္လက္ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပေလ့ရွိၾကသည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အတြင္း စစ္ေရးတည္ေဆာက္မႈႏွင့္ ေျမယာေဖာ္ထုတ္မႈမ်ား
အရွိန္အဟုန္ျမင့္လာျခင္းက ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈကို ပ်က္ျပားေစၿပီး၊ တင္းမာမႈကို
ပိုမိုႀကီးထြားေစကာ ေဒသတြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္ေစသျဖင့္
အလြန္အမင္း စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မိသည္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အာဆီယံဥကၠ႒ ေၾကညာ
ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ေျခာက္ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း၊ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အျငင္းပြားႏုိင္ငံမ်ား
အနက္ ေဝဖန္ေျပာဆိုမႈ အမ်ားဆံုးျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံသည္ ယခုအခါ
ေလသံေပ်ာ့ေျပာင္းသြားကာ ပဋိပကၡတြင္ ပါဝင္ေသာ အျခားႏုိင္ငံမ်ားကိုလည္း
မိမိႏုိင္ငံကဲ့သို႔ပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ ရပ္တည္ခ်က္ သေဘာထားမ်ား
ထားရွိၾကရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ မနီလာအေနျဖင့္ အာဆီယံ-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရး
မေရမရာျဖစ္ေနသည့္ ယခုလို အခ်ိန္မ်ဳိးတြင္ အာဆီယံ-တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရးကို
ထိန္းသိမ္းလိုသည့္ ဆႏၵရွိသည္ဟု ယူဆေၾကာင္း အမည္မေဖာ္လိုေသာ အာဆီယံ
သံတမန္တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။ ''တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္
အလြန္ႀကီးမားတဲ့ ပို႔ကုန္ေစ်းကြက္ႀကီးျဖစ္သလို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေစ်းကြက္ႀကီးလည္း
ျဖစ္ပါတယ္'' ဟု ၄င္းက ဆုိသည္။

အျမဲတမ္းခံုသမာဓိ တရား႐ံုး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လိုက္နာရန္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ
ဖိအားေပးေတာင္းဆိုမႈမွာ အဓိပၸာယ္ မရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းကိစၥကို အာဆီယံထိပ္သီး
ညီလာခံ၌ ေဆြးေႏြးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ထိပ္သီးအစည္းအေဝး မစမီကတည္းကပင္
ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ႐ိုဒရီဂို ဒူတာေတးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ အဆုိပါ
ေျပာၾကားခ်က္တြင္ အျဖစ္အပ်က္ႏွင့္ ႏုိင္ငံအမည္မ်ားအား အတိအက် ေဖာ္ျပထားျခင္း
မရွိဘဲ၊ လတ္တေလာ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈမ်ားအတြက္စိုးရိမ္ပူပန္မိေၾကာင္း
အာဆီယံႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕ကလည္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။

အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို
ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ အေျခအေနကို ပိုမို႐ႈပ္ေထြးေစမည့္ လုပ္ရပ္မ်ား
ေရွာင္ရွားေရးတို႔မွာ အေရးႀကီးသည္ဟု အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားက ထပ္ေလာင္း
အတည္ျပဳ ေျပာၾကားၾကေၾကာင္း၂၅ မ်က္ႏွာပါ အာဆီယံဥကၠ႒၏ ေၾကညာခ်က္တြင္
ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္သည္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ၊ ဒါနန္းၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပမည့္
အာရွပစိဖိတ္စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (ေအပက္) ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား
အစည္းအေဝးအၿပီးတြင္ အာဆီယံ ဆက္စပ္ထိပ္သီးအစည္းအေဝးမ်ားျဖစ္သည့္
အာဆီယံအေမရိကန္ထိပ္သီးအစည္းအေဝးႏွင့္ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးမ်ား
သို႔ တက္ေရာက္မည္ဟု မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု
အၾကား အေျခအေနတင္းမာေနေသာ ဒံုးက်ည္စမ္းသပ္မႈအေရးကိစၥက လႊမ္းမိုးခဲ့ၿပီး၊
ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္၌ ျဖစ္ပြားေနသည့္ အေျခအေနမ်ားအေပၚ အလြန္အမင္း
စိုးရိမ္မိေၾကာင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေဆာင္
ရြက္ၿပီး ျပႆနာကို ေဆြးေႏြးအေျဖရွာၾကရန္ တိုက္တြန္းေၾကာင္း အာဆီယံ
ေခါင္းေဆာင္မ်ားက သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ပဋိပကၡတြင္ မိမိတို႔ဘက္မွ ေထာက္ခံရန္
ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္ကိုမူ အာဆီယံက မည္သို႔မွ် တံု႔ျပန္ျခင္း
မရွိခဲ့ေခ်။ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအန္း၏ အေဖတူအေမကြဲ အစ္ကို၊
ကင္ဂ်ံဳနန္ လုပ္ၾကံခံရၿပီး ေနာက္ပိုင္း အာဆီယံေျမာက္ကိုရီးယား ဆက္ဆံေရးမွာ
ထိခိုက္က်ဆင္းခဲ့ရသည္။ ျပံဳယမ္း၏ ႏူကလီးယားလက္နက္မ်ား ဖ်က္သိမ္းေရးအတြက္
ဖြဲ႕စည္းထားသည္ ေျခာက္ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႕ဝင္ ႏုိင္ငံအားလံုးမွာ အာဆီယံေဒသ
ဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲဖိုရမ္တြင္လည္း ပါဝင္ေနသည္။

ေဇာ္ၫြန္႔ ဘာသာျပန္သည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။