လမ္းအသံုးျပဳမႈ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

ေဒါက္တာ ဖူနမ္ခက္ထရာပယ္ဆင္း။ေဒါက္တာ ဖူနမ္ခက္ထရာပယ္ဆင္း။

လမ္းအသံုးျပဳမႈ ေဘးကင္းလံုျခံဳေရးအတြက္ အစိုး၏ ရမူ၀ါဒ ေကာင္းမြန္ရန္ လိုသည္။ ေမာ္ေတာ္ကားျဖင့္
ခရီးသြားလာျခင္းက မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကမၻာကို အေျခခံက်က် ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည္။ ကားလမ္း
ကြန္ရက္မ်ားက လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးသည္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္မ်ားက
လူေနမႈဘ၀ပံုစံကို ေျပာင္းလဲေစသည္။ ပိုမို လႈပ္ရွားႏိုင္၊ သြားလာႏုိင္ျခင္းက လူမႈစီးပြားေရးကို
တိုးတက္ေစသည္။ ကားေမာင္းရင္း ခံစားရသည့္ ႐ိုးစင္းေသာ ပီတိမွသည္ အဆင့္ျမင့္ကားမ်ား
ေမာင္းႏွင္ရသည့္ စိတ္အားထက္သန္မႈ အထိ အားလံုးကို စိတ္လႈပ္ရွားေစလ်က္ရွိသည္။

အထက္ပါ ေကာင္းကြက္မ်ား ရွိေနလင့္ကစား အျခားတစ္ဖက္တြင္ ကားႏွင့္ ကားလမ္းမ်ား၏
မေကာင္းသည့္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ လူအမ်ား ဒဏ္ရာရသည္။ လူအမ်ား မသန္မစြမ္း
ျဖစ္ၾကသည္။ လူအမ်ား အသက္ဆံုး႐ံႈးရသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ
အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္ ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ ၃၁၆,၀၀၀ မွာ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္
အသက္ဆံုး႐ံႈး ေနၾကရသည္။ တစ္ေန႔လွ်င္ လူ ၈၆၅ ဦးႏႈန္းျဖင့္ ေသဆံုးေနျခင္း ျဖစ္၏။
အဆိုပါ လူဦးေရ၏ အဆ (၂၀)မွ (၅၀) အထိမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရျခင္း၊ မသန္စြမ္းျဖစ္ျခင္း၊
နာတာရွည္ အေစာင့္ေရွာက္ခံလူနာျဖစ္ျခင္း စသည့္ ဆိုးက်ဳိးမ်ား ခံစားၾကရသည္။ လမ္းေပၚတြင္
မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈသည္ လူငယ္မ်ားအတြက္ အဓိက အသက္ဆံုး႐ံႈးရသည့္
အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေနသည္။ လမ္းအသံုးျပဳမႈဆုိင္ရာ မေတာ္တဆမႈမ်ား၏ ကုန္က်စရိတ္မွာ
တုိင္းျပည္ ဂ်ီဒီပီ၏ သံုးရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ျမင့္တက္လာလ်က္ရွိေနေပသည္။ အထက္ပါ ကုန္က်စရိတ္တြင္
ေဆးကုသစရိတ္မ်ား ပါ၀င္ျခင္း မရွိေသးေခ်။

ယာဥ္ပိုင္ဆိုင္သူ ဦးေရ မ်ားျပားလာျခင္း ကလည္း မေတာ္တဆမႈမ်ားကို တစ္ခါတစ္ရံ တိုးပြားေစသည္။
သို႔ရာတြင္ ယင္းအခ်က္မွာ အျပည့္အ၀ မွန္ကန္ျခင္းကား မရွိေခ်။ ၀င္ေငြျမင့္မားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားသည္
ကမၻာေပၚရွိ စုစုေပါင္း ကားအေရအတြက္၏ ၄၆ ရာခုိင္ႏႈန္း ပိုင္ဆုိင္ထားေသာ္လည္း
ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈတြင္မူ စုစုေပါင္း၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ကားအေရအတြက္မ်ားတိုင္း ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမ်ားျခင္း မဟုတ္ေပ။

ထို႔အတူ လမ္းအႏၲရာယ္သည္ လူသား၏ အမွားေၾကာင့္ဟု တလြဲေထာက္ျပမႈမ်ားလည္း ရွိသည္။
ယင္းအခ်က္မွာလည္း အျပည့္အ၀ မွန္ကန္ျခင္း မရွိ။ အရွိန္ေလွ်ာ့ လမ္းအကန္႔မ်ား၊ အတားအဆီးမ်ား၊
ဆိုင္းဘုတ္ သေကၤတမ်ား စသည့္ လမ္းအသံုးျပဳမႈဆိုင္ရာ ေဘးကင္းလုံျခံဳေရးနည္းလမ္းမ်ား
က်င့္သံုးျခင္း ေၾကာင့္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ အမ်ားစုကို ေရွာင္ရွားႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာမႈမ်ားအရ
ေတြ႕ရွိရသည္။ ထုိ႔အတူ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းေရးအတြက္ ပိုမိုစိတ္ခ်လံုျခံဳရသည့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား
အသံုးျပဳျခင္းကလည္း မေတာ္တဆမႈကို ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေစႏုိင္သည္။

လမ္းအသံုးျပဳသူမ်ား စည္းကမ္းလိုက္နာ ရန္ အေရးႀကီးသည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း ျပႆနာအတြက္
အဓိက အေျခခံလိုအပ္ခ်က္မွာ အစိုးရ၏ မူ၀ါဒျဖစ္သည္။ မူ၀ါဒ ေကာင္းပါက အေျပာင္းအလဲကို
တစ္မဟုတ္ျခင္း ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္၏။ အဓိကက်ေသာ အခ်က္(၄)ခ်က္ကို အေရးယူေဆာင္ရြက္ပါက
ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသေၾက၊ ပ်က္စီး၊ ဒဏ္ရာရမႈမ်ားမွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ေလ်ာ့က်သြားမည္
ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ရည္မွန္းခ်က္ (အက္စ္ဒီဂ်ီ) တစ္ခုျဖစ္သည့္
လမ္းမေတာ္တဆမႈမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈကို ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေရာက္တြင္ တစ္ကမၻာလံုး၌
ထက္၀က္ေလွ်ာ့ခ်ေရးဟူေသာ ရည္မွန္းခ်က္ကိုလည္း ျဖည့္ဆည္းႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ပထမအခ်က္မွာ အာဏာပိုင္မ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ အခ်က္အလက္မ်ား
အျပည့္အစံုရွိေရး ျဖစ္သည္။ အခ်က္အလက္ေကာင္းစြာရွိပါက ယာဥ္တိုက္မႈ ျဖစ္ေပၚေစသည့္
အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ဆန္းစစ္သံုးသပ္နားလည္ႏုိင္မည္ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ကုန္က်စရိတ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ
အက်ဳိးရွိထိေရာက္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ စံုလင္သည့္
အခ်က္လက္မ်ားအေပၚ ဆန္းစစ္ေဆာင္ရြက္မည့္နည္းလမ္းမ်ားမွာ လမ္းထိန္းနံရံ
တည္ေဆာက္ျခင္းကဲ့သို႔ အေသးအမႊား ျဖစ္ႏုိင္သကဲ့သို႔ အႏၲရာယ္ႀကီးလြန္းသည့္ လမ္းပိုင္းတစ္ခုလံုးကို
ၿဖိဳဖ်က္ၿပီး လမ္းအသစ္ျပန္လည္ ေဖာက္လုပ္ျခင္းအထိ လုပ္ငန္းႀကီးမားႏုိင္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္
ပါ၀င္သက္ဆုိင္သူအားလံုးအၾကား ရွင္းလင္းသည့္ တာ၀န္ယူမႈႏွင့္ ရွင္းလင္းသည့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ
ရွိပါက လုပ္ငန္းစဥ္ကို ေခ်ာေမြ႕ေစသည္၊ အထူးသျဖင့္ က႑ေပါင္းစံုပါ၀င္ေနသည့္ ျပႆနာမ်ဳိးတြင္
မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳ ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ ထိခိုက္ႏုိင္ေျခရွိသည့္ လမ္းအသံုးျပဳသူမ်ားကို ဗဟိုျပဳစဥ္းစား၍
အေျခခံအေဆာက္အအံုကို တည္ေဆာက္ရန္ ျဖစ္သည္။ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈ၏
၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ လမ္းျဖတ္ကူးသူမ်ား၊ စက္ဘီးစီးသူမ်ား၊ ဆိုင္ကယ္စီးသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။
အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ယင္းလမ္း အသံုးျပဳသူ အမ်ဳိးအစားမ်ား၏ ေသဆံုးမႈမွာ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ
ျမင့္မားတတ္သည္။ စက္ဘီးစီးနင္းရမည့္ လမ္းသတ္မွတ္ျခင္း၊ လူကူးမ်ဥ္းၾကားမ်ား ထားရွိျခင္း၊
ဆုိင္ကယ္စီး ဦးထုပ္ေဆာင္းရမည့္ စည္းကမ္းကို လိုက္နာရန္ အထူးၾကပ္မတ္ျခင္းကဲ့သုိ႔ အစီအမံမ်ား
ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည္။ ၿမိဳ႕ျပမ်ားအား ေမာ္ေတာ္ကား အမွီအခို ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္လည္း
ရည္မွန္းေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

တတိယအခ်က္မွာကား ထုတ္လုပ္ရာတြင္ ျမင့္မားေသာ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္း စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ားျဖင့္
သတ္မွတ္ထုတ္လုပ္ရန္ ျဖစ္သည္။ ေဒသတြင္း ကားထုတ္လုပ္သည့္ႏုိင္ငံမ်ားအနက္ ႏုိင္ငံႏွစ္ခုက
သာလွ်င္ ထိုင္ခံု ခါးပတ္၊ တည္ၿငိမ္ေကာင္းမြန္သည့္ အီလက္ထရြန္းနစ္စနစ္ စသည့္ ႏိုင္ငံတကာ
ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းေရး ဦးစားေပး စံၫႊန္း (၇)ခ်က္ႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္လ်က္ရွိသည္။
ေမာ္ေတာ္ကား အသစ္တိုင္းကို အဆိုပါ ဦးစားေပးစံၫႊန္းမ်ားႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္ရန္ လိုအပ္ၿပီး
ပိုမိုေခတ္မီသည့္ နည္းပညာမ်ား ထည့္သြင္းအသံုးျပဳမႈကိုလည္း အားေပးရန္ လိုသည္။ ယင္းသို႔
ဦးစားေပး စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ ထုတ္လုပ္ေရး၊ ျပည္တြင္း၌ လည္း ႏုိင္ငံတကာ စည္းမ်ဥ္း၊
စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ ျပဳျပင္ေရးတို႔တြင္ စားသံုးသူမ်ား၏ တန္ခိုးဩဇာမွာလည္း ႀကီးမားသည္။

ေနာက္ဆံုး စတုတၳအခ်က္မွာ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈအၿပီး အေရးေပၚတံု႔ျပန္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္စြမ္းကို
ျမႇင့္တင္ရန္ ျဖစ္သည္။ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈျဖစ္ၿပီးသည္ႏွင့္ စကၠန္႔ တိုင္းမွာ အလြန္အေရးႀကီးသည္။
တစ္ျပည္လံုးကို လႊမ္းျခံဳႏုိင္သည့္ အေရးေပၚ ဖုန္းလိုင္း ရွိရန္ လိုအပ္သည္။ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈဆုိင္ရာ
ထိခိုက္မႈမ်ားအတြက္ ေဆး႐ံုမေရာက္မီႏွင့္ ေဆး႐ံုေရာက္ၿပီး အေရးေပၚ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားမွာ
ေကာင္းမြန္ထိေရာက္သည့္ စနစ္မ်ားျဖစ္ရန္ လိုသည္။ အက်ဥ္း႐ံုး ဆိုရလွ်င္ အလုပ္ပိုလုပ္ရန္ လိုသည္။
ဒဏ္ရာ ရသည့္သူမ်ားအား ကနဦး ေနရာခ်ျခင္း၊ အကူအညီေပးျခင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း
အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္ လိုအပ္သည္။ ေကာင္းမြန္ ျပည့္စံုသည့္ အေရးေပၚ တံု႔ျပန္မႈ၊ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ
မ်ားေၾကာင့္ ေရရွည္တြင္ ေတြ႕ၾကံဳလာႏုိင္သည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ မ်ား၊ ဘ၀တစ္သက္တာ
က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈခံယူရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ေလ်ာ့ နည္းက်ဆင္းေစႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ လမ္းမမ်ား ေဘးကင္းလံုျခံဳ လာသည္ ဆုိသည့္တိုင္ေအာင္ လူသားအမွားေၾကာင့္
ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္ႏုိင္မႈမွာမူ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ျဖည္းျဖည္း ေမာင္းႏွင္ျခင္း၊
အရက္ေသာက္ၿပီး ေမာင္းႏွင္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊ ထိုင္ခံုခါးပတ္ပတ္ျခင္း၊ ကေလးမ်ားအတြက္
သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ စီးနင္းရန္ စီစဥ္ျခင္း၊ ဆိုင္ကယ္ေမာင္း ႏွင္ရာတြင္လည္း ဆုိင္ကယ္ဦးထုပ္
ေဆာင္းျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကုိ လိုက္နာေဆာင္ ရြက္ျခင္းအားျဖင့္ မိမိကိုယ္တိုင္ႏွင့္
မိမိခ်စ္ျမတ္ႏိုးရသူအေပါင္းကုိ အသက္အႏၲရာယ္ အပါအ၀င္ ထိခိုက္မႈေဘးအႏၲရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး
ျဖစ္ေစႏုိင္မည့္ အလားအအလာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပိုင္ဆိုင္မႈကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အေလးေပးစဥ္းစားရန္ အေရးႀကီးသည္။
ေမာ္ေတာ္ကား အေရအတြက္ မ်ားျပား လာျခင္းမွာ တိုးတက္မႈ လကၡဏာတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ္လည္း
ယင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး (ေဘးအႏၲရာယ္) ကိုမူ တစ္တိုင္း တစ္ျပည္လံုး
ေ၀မွ်ခံစားၾကရသည္။ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ား၌ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပိုင္ဆုိင္သည့္ လူဦးေရ
မ်ားျပားလာျခင္းမွသည္၊ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးႏွင့္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္း တုိးတက္ေရးကို
အေလးထား လုပ္ေဆာင္လာ ၾကသည္ႏွင့္အမွ်၊ လမ္းမ်ား ပိုမိုစိတ္ခ် လံုျခံဳမႈ ရွိေရးအတြက္
အစိုးရ မူ၀ါဒမ်ား ခ်က္ခ်င္း အေရးယူ ခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္လာလ်က္ရွိသည္။
လမ္းမ်ားေဘးကင္းလံုျခံဳ စိတ္ခ်ရေရးအတြက္ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္တာ၀န္မွာ ေရွာင္လႊဲ၍
ရႏုိင္သည့္ တာ၀န္ကား မဟုတ္ေခ်။

ေဇာ္ညြန္႔ ဘာသာျပန္သည္။


(ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသဆုိင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး
ေဒါက္တာ ဖူနမ္ခက္ထရာပယ္ဆင္း ေရးသားေပးပုိ႔လာေသာ ေဆာင္းပါးကုိ ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။)

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။