ေ၀းလံေဒသေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္သူေတြ ေရာက္ပါ့မလား

ဥေရာပသမဂၢ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မွ အဖြဲ႕၀င္အခ်ဳိ႕ ခရီးထြက္ခြာရန္ စတင္ျပင္ဆင္ေနသည္ကုိ ေအာက္တိုဘာလ ၁၁ ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ သီရိလူ/ျမန္မာတိုင္း(မ္)ဥေရာပသမဂၢ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာေရးအဖြဲ႕မွ အဖြဲ႕၀င္အခ်ဳိ႕ ခရီးထြက္ခြာရန္ စတင္ျပင္ဆင္ေနသည္ကုိ ေအာက္တိုဘာလ ၁၁ ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ သီရိလူ/ျမန္မာတိုင္း(မ္)

အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေ၀းလံသည့္ေဒသမ်ားကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မည့္ အရပ္ဘက္
အဖြဲ႕အစည္း အေရအတြက္ အားနည္းေနေၾကာင္း အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက
ေျပာၾကသည္။

မဲဆႏၵရွင္အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္သည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းအမ်ားစုမွာ
ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကိုသာ အဓိကထားၾကသည့္အတြက္ က်န္သည့္ေက်းလက္
ေဒသမ်ားတြင္ အားနည္းရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္တြင္းေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ အဖြဲ႕အစည္း
တစ္ခုျဖစ္သည့္ Forward Institute မွ ဦးသန္႔စင္ေအာင္က ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကို ေျပာသည္။

"CSOs ေတြ အကုန္လံုးလိုလိုက ျပည္နယ္ေတြဆိုရင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြေလာက္ပဲ ေရာက္ၾကတယ္။
ဥပမာ - မြန္မွာ ဆိုရင္ ေမာ္လၿမိဳင္ေလာက္ကိုပဲ လုပ္ၾကတယ္။ မဲဆႏၵရွင္ အသိပညာ
ေပးမွာေတာင္မွ ေက်းလက္ေဒသေတြကို မလႊမ္းျခံဳႏိုင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္
ေလ့လာေရးက ပိုဆိုးတာေပါ့ဗ်ာ"ဟု ၎က ေျပာသည္။

Forward Institute သည္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ မဲဆႏၵရွင္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား
ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္ဟုလည္း
ယင္းက ေျပာသည္။

ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ
ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးရွိ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ားတြင္ အသိအမွတ္ျပဳလႊာ
ေလွ်ာက္ထားတင္ျပရမည္ျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ ၁၅ ရက္အလိုအထိ အသိအမွတ္ျပဳလႊာကို
ေလွ်ာက္ထားႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးတစ္ခုအတြင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာလိုပါက ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲ
ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲထံတြင္ အသိအမွတ္ျပဳလႊာ ေတာင္းခံရမည္ျဖစ္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမည့္
ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး တစ္ခုထက္ပိုပါက ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ထံတြင္
အသိအမွတ္ျပဳလႊာ တိုက္႐ိုက္ေလွ်ာက္ထားရမည္ျဖစ္သည္။

ေကာ္မရွင္၏ အသိအမွတ္ျပဳလႊာရွိမွသာ တရား၀င္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ ရရွိမည္ျဖစ္သည္။

ယင္းအျပင္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားသည္ ပါတီဘက္လိုက္မႈ ကင္းရွင္းရမည္ျဖစ္ၿပီး
ျပည္ေထာင္စုေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ေရးဆြဲထားသည့္
'ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ က်င့္၀တ္' (Observers' Code of Conduct)ကိုလည္း
လိုက္နာရမည္ျဖစ္သည္။

အဖြဲ႕၀င္ ၅၀ ခန္႔ျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕အတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာမည့္
တီးတိန္လူငယ္ အဖြဲ႕အစည္း (Tedim Youth Fellowship) မွ ကိုသြမ္ပူက ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း
ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာရာတြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲမႈရွိေၾကာင္း ေျပာသည္။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဒသခံေရြးေကာက္ပဲြေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႕ ေလးဖဲြ႕ေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။
အဓိက ၾကံဳေတြ႕ေနရတာက လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲပါ။ ေရေဘးေၾကာင့္၊
ရာသီဥတုေၾကာင့္ သြားလာေရး အတြက္လမ္းေတြ မေကာင္းဘူး။ ဆက္သြယ္ေရးပိုင္းမွာလည္း
အခက္အခဲ ရွိေနပါတယ္"ဟု ၎က ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံတကာမွ ေရြးေကာက္ပဲြကို ေစာင့္ၾကည္သူမ်ား လာေရာက္ျခင္းမွာ ေကာင္းမြန္ေသာ္လည္း
သြားလာရာတြင္ လံုျခံဳေရးပိုင္းကို စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ေျပာသည္။

ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည့္ အျခားအရပ္ဘက္
အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ Hornbill မွ ကိုခ်န္းလ်န္ကလည္း ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္း
အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားတြင္ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူမ်ား အားနည္းေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းေျပာသည္။

"တခ်ဳိ႕ေနရာေတြက သြားရတာ ခက္ခဲသလို၊ ေ၀းလည္း ေ၀းေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္မယ့္အဖြဲ႕ေတြ
မရွိသေလာက္ပါပဲ"ဟု ၎က ေျပာသည္။

Hornbill အေနျဖင့္ ခ်င္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရန္ကုန္ႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးမ်ားတြင္
ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ၎က ေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္မူ ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲသို႔ အသိအမွတ္ျပဳလႊာအတြက္
လာေရာက္ ေလွ်ာက္ထားသည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း မရွိေသးေၾကာင္း ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲ
ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္ျမက ေျပာသည္။

"ေလာေလာဆယ္ေတာ့ တစ္ဖြဲ႕မွ လာမေလွ်ာက္ထားေသးဘူး။ ေနျပည္ေတာ္က ျပည္ေထာင္စု
ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဆီမွာ သြားေလွ်ာက္ထားတဲ့ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ကိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔
အသိအမွတ္ျပဳကတ္ျပား ထုတ္ေပးလိုက္တာ ရွိတယ္"ဟု ဦးေအာင္ျမက ေအာက္တိုဘာလ
၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကို ေျပာသည္။

သို႔ရာတြင္ အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္း၏ အမည္ကို ၎က ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။

အဆိုပါေန႔တြင္ပင္ ဥေရာပသမဂၢမွ ကိုယ္စားလွယ္တစ္ဖြဲ႕ကို ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲက
လက္ခံေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟု
ဦးေအာင္ျမ ကေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ ၁၇ သိန္းခန္႔ရွိၿပီး မဲ႐ံုေပါင္း ၂,၅၄၁ ႐ံု ရွိသည္။

ကရင္ျပည္နယ္တြင္မူ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္မည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း ငါးဖြဲ႕ခန္႔ ရွိေၾကာင္း
ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမွ ခ႐ိုင္ေရြးေကာက္ပြဲအရာရွိ ဦးေမာင္ေမာင္ႏိုင္က ေျပာသည္။

"PACE ၊ အမ်ဳိးသားလူငယ္ကြန္ဂရက္၊ ဖန္တီးအိမ္၊ ကရင္အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕အစည္း (KWEG)၊
ဒါနေရွ႕ေဆာင္။ အဲဒီအဖြဲ႕ေတြပဲ။ ဖန္တီးအိမ္ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳလႊာ
ထုတ္ေပးလိုက္ပါၿပီ။ တစ္ဖြဲ႕ကို အေယာက္ ၂၀၊ ၃၀ ေလာက္ ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့
ေဆာင္ရြက္ဆဲပါ"ဟု ဦးေမာင္ေမာင္ႏိုင္က ေျပာသည္။

ႏို၀င္ဘာေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႏိုင္ငံတကာမွ ကာလရွည္ေလ့လာသူ ၃၀ ဦးကို
ေအာက္တိုဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔မွ စတင္ၿပီး ႏိုင္ငံတစ္၀န္းမွာ ေစလႊတ္ထားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း
ဥေရာပသမဂၢ ေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာေရးအဖြဲ႕က လြန္ခဲ့သည့္ရက္သတၱပတ္တြင္
သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲမက်င္းပမီ ရက္ပိုင္းအလိုတြင္ ကာလတိုေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာသူ
၆၂ ဦးကို ထပ္မံေစလႊတ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲေန႔တြင္ ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံေပါင္း
၂၈ ႏိုင္ငံမွ ေစလႊတ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူအေရအတြက္မွာ ၁၅၀ အထိ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း
အဆိုပါထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔ျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမူေဘာင္မ်ား၊ ေရြးေကာက္ပြဲ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ား၊
ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ မဲဆြယ္လႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ မီဒီယာမ်ား၏
လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား၊ မဲေပးျခင္း၊ မဲေရတြက္ျခင္းႏွင့္မဲစာရင္းသြင္းျခင္းရလဒ္မ်ား၊
ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ ေျဖရွင္းမႈမ်ား စသည့္
ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို အစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း
ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႕၏ ဒုတိယ ေလ့လာေရးမႉးခ်ဳပ္ မာ့ခ္စတီဗင္ ကဆိုသည္။

"ဥေရာပသမဂၢ ေရြးေကာက္ပြဲေလ့လာေရးအဖြဲ႕ (EU EOM) က ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
ျပဳစုလာတဲ့ နည္းစနစ္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့
ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ကို ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ EU EOM ဘက္မလိုက္သလို ေရြးေကာက္ပြဲ
လုပ္ငန္းစဥ္ကိုလည္း ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး"ဟု ၎က ဆိုသည္။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ကာလရွည္ေစာင့္ၾကည့္သူ ၁၃၀ ဦးျဖင့္
ေစာင့္ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲေန႔တြင္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူဦးေရ ၂,၀၀၀ အထိ
အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ယံုၾကည္ရသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္ေရး ျပည္သူမ်ား
ပူးေပါင္းလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕(PACE)မွ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးစိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္က ေျပာသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမည့္
အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ျပည္နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲသို႔ လာေရာက္ဆက္သြယ္သည့္
အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ဖြဲ႕သာ ရွိေသးေၾကာင္း ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ
ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ကြန္းက ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကို ေျပာသည္။

"အီးယူက လာမယ္လို႔ေတာ့ ၾကားတယ္။ သူတို႔က ေနျပည္ေတာ္နဲ႔ ဆက္သြယ္မယ္ ထင္တယ္။
ဘာမွေတာ့ ၫႊန္ၾကားခ်က္ မလာေသးဘူး။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ PACE တစ္ဖြဲ႕ပဲ ရွိေသးတယ္။
သူတို႔ကေတာ့ စုစုေပါင္း ခုနစ္ေယာက္ေပါ့။ ေလွ်ာက္ထားတာကို ခြင့္ျပဳၿပီးၿပီ။
အသိအမွတ္ျပဳလႊာေတာ့ လာမထုတ္ေသးဘူး"ဟု ၎က ေျပာသည္။

အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားနည္းေနျခင္းေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအတြင္း
ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ား၊ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား၊
အျငင္းပြားဖြယ္ရာမ်ား၊ တရားမဲ့ျပဳက်င့္မႈမ်ားကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ အားနည္းႏုိင္ေၾကာင္း
ဦးသန္႔စင္ေအာင္က ေျပာသည္။

အိအိတိုးလြင္ ျဖည့္စြက္ေရးသားသည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


ရာသီဥတုအေျခအေန