ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ လူငယ္တုိ႔ရဲ႕ အခန္းက႑

၀လံုး/ျမန္မာတိုင္း(မ္)၀လံုး/ျမန္မာတိုင္း(မ္)

မၾကာမီ က်င္းပေတာ့မယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီး
မဲေပးခြင့္ ရရွိၾကတဲ့ လူငယ္ေတြေရာ၊ အသက္မျပည့္ေသးလို႔ မဲေပးခြင့္မရွိေသးတဲ့ လူငယ္ေတြပါ
ျမန္မာႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲအတြက္ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑မွာ ရွိေနေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရး
ေလ့လာသုံးသပ္သူေတြ၊ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္လႈပ္ရွားေနၾကတဲ့
လူငယ္ေတြက ေျပာဆိုၾကပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူသြားခဲ့တဲ့ မဲဆြယ္ခရီးစဥ္ေတြမွာ
မဲေပးခြင့္ရွိတဲ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ ကိုယ့္မဲတစ္ျပားအတြက္ ဂ႐ုတစိုက္
သြားေရာက္မဲေပးၾကဖို႔၊ အသက္မျပည့္ေသးလို႔ မဲေပးခြင့္မရေသးတဲ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔လည္း
ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ အိမ္ေစာင့္ေပးတာ၊ မဲလာေပးတဲ့ လူႀကီးသူမေတြကို ကူညီတာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ
ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္တာေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္
လုပ္ေဆာင္ေပးၾကဖို႔ အျမဲထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းကလည္း လူငယ္ေတြ ႏုိင္ငံေရးမွာ
ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္လာျခင္းဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ပိုၿပီးျမန္ျမန္ဆန္ဆန္
ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေစမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံေရးမွာ လူငယ္ေတြ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ နည္းေလေလ ဒီမိုကေရစီျဖစ္စဥ္ တိုးတက္မႈ
ေလ်ာ့ရိေလ်ာ့ရဲ ျဖစ္လာေလေလပဲ"လို႔လည္း ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းက ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းစစ္တမ္းအရ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန
၂၉ ႏွစ္အတြင္း လူငယ္ဦးေရေပါင္း ၁၃ ဒသမ ၁ သန္း ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီေဖာ္ျပခ်က္အရ လူငယ္အခ်ဳိးအစားဟာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးလူဦးေရရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျမန္မာတိုင္း(မ္)က မြန္၊ ကရင္၊ ရခိုင္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္၊
ရန္ကုန္နဲ႔ ဧရာ၀တီတိုင္းတို႔က လူငယ္တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းမႈေတြျပဳလုပ္ခဲ့ရမွာ အမ်ားစုဟာ
ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးဖို႔အတြက္ စိတ္အားထက္သန္ၾကပါတယ္။

တစ္ဖက္ကလည္း မဲေပးခ်င္ေပမယ့္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ မဲေပးခြင့္မရၾကေသးတဲ့
လူငယ္ေတြလည္း အမ်ားအျပားရွိေနၾကတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံလူငယ္ ကိုေစာ၀ဏၰကေတာ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမဲေပးရမယ့္
အခ်ိန္မွာ သူ႔အသက္ျပည့္ေနၿပီျဖစ္ေပမယ့္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းနဲ႔ မွတ္ပုံတင္အခ်ိန္မီ
မလုပ္ႏုိင္ခဲ့တာေၾကာင့္ မဲေပးခြင့္ ဆုံး႐ံႈးသြားၿပီလို႔ ၀မ္းနည္းစြာနဲ႔ ေျပာပါတယ္။

သူဒီႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးခြင့္ ရေတာ့မွာ မဟုတ္ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး
အင္န္ဂ်ီအိုတစ္ခုမွာ ေစတနာ့၀န္ထမ္းအျဖစ္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စာရင္းေပးသြင္းထားတယ္လို႔
ေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ လက္ရွိ ေရေဘးသင့္ေဒသေတြအတြက္ ပရဟိတအလုပ္ေတြမွာ
ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ အဲဒီက သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔အတူ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔မွာ
အတူတူပါ၀င္ၾကဖို႔ စာရင္းသြင္းထားတယ္။ အဓိကကေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ
ႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ တတ္ႏိုင္တာကို ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခ်င္လို႔ပါ"လို႔ ကိုေစာ၀ဏၰက
ေျပာပါတယ္။

သူက ေရြးေကာက္ပြဲ ပြင့္လင္းျမင္သာေရး ျပည္သူမ်ားပူးေပါင္းေရးအဖြဲ႕ (PACE) မွာ
ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ နာမည္စာရင္းေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအဖြဲ႕ဟာ လူငယ္လူႀကီး ၂,၀၀၀ ေလာက္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ
ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္သြားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မြန္ျပည္နယ္၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕က အသက္ ၂၂ ႏွစ္အရြယ္ မဆုျမတ္စႏၵာကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ
မဲေပးမွာျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္ပါတီက ဘယ္သူ႔ကို မဲထည့္ရမယ္ဆိုတာ မသိဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။

သူက ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕တရားလႊတ္ေတာ္႐ံုးက ၀န္ထမ္းတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။

သူ႔ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး
ေျပာဆိုေဆြးေႏြးသူေတြ မရိွတာေၾကာင့္ ဘယ္ပါတီကို မဲေပးရမလဲဆိုတာ မသိလို႔
စဥ္းစားရဦးမယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

"ပါတီေတြကေပးတဲ့ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ေတာင္းထားတယ္။ အဲဒါ ၾကည့္ရမယ္၊
ကိုယ့္ရပ္ကိုယ့္ရြာအတြက္ ေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့သူဆို မဲထည့္မယ္"လို႔ မဆုျမတ္စႏၵာက
ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕နယ္က ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ေဒသခံ ကိုေအာင္ျမင့္သူကေတာ့
ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ National Youth Congress အဖြဲ႕နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ေအာက္ပိုင္း
မာန္ေအာင္ကြ်န္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမယ့္
တာ၀န္ခံလူငယ္တစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။

သူေနထိုင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ မာန္ေအာင္ေဒသက လူငယ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ပါ၀င္စားမႈ
အားနည္းၾကၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ၊ ဗဟုသုတ အားနည္းခ်က္ေတြလည္း
ရွိေနတာမို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအတြက္ စည္း႐ံုးရာမွာ အခက္အခဲေတြ
ေတြ႕ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ အေျပာင္းအလဲတစ္ခုကို လိုခ်င္လို႔ မဲေပးမယ္၊ ေနာက္တစ္ခုက
လူထုရဲ႕ဆႏၵအမွန္ကို အမ်ားသိေအာင္ ေဖာ္ျပခ်င္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အလုပ္ကို
လုပ္ရတာျဖစ္တယ္"လို႔ ကိုေအာင္ျမင့္သူက သူ႔ခံယူခ်က္ကို ေျပာပါတယ္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြရွိတဲ့ ကယားျပည္နယ္ဘက္မွာေတာ့
အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ အရွိန္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ရမွာ ေၾကာက္ေနတဲ့
လူငယ္ေတြကို ေတြ႕ခဲ့ရတယ္လို႕ National Youth Congress အဖြဲ႕ရဲ႕ ေအာက္ျမန္မာျပည္
တာ၀န္ခံ ကိုရဲ၀င္းထြဋ္က သူေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့တာေတြကို ေ၀မွ်ေျပာျပပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးအေနနဲ႔ေတာ့ လူငယ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္၀င္စား
လာၾကပါတယ္လို႔ သူ႔အျမင္ကို ဆိုပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္ေတြ႕ရသေလာက္ကေတာ့ အခုေခတ္လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔
ပိုၿပီးစိတ္၀င္စားလာတာ ေတြ႕ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ ပိုၿပီးပါ၀င္လာတာေတြ
ရွိတယ္"လို႔ ဆိုပါတယ္။

သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျပာင္းအလဲျဖစ္စဥ္ေတြအတြက္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ၾကရာမွာ
လူငယ္ေတြဟာ အေရးပါတဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ခဲ့ၾကတာကို ဘယ္သူမွ မျငင္းႏိုင္ပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ သိပ္မၾကာခင္ကမွ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ လက္ပံတန္းေက်ာင္းသားသပိတ္မွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့
လူငယ္ဆႏၵျပသူေတြနဲ႔ ၀န္းရံသူေတြကို အၾကမ္းဖက္ၿဖိဳခြင္းၿပီး ဖမ္းဆီးထားတာ၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္
အသုံးျပဳၿပီး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကို ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုမႈေတြေၾကာင့္ အစိုးရက လူငယ္ေတြကို
ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ေအာင္ တားဆီးမႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူေတြ၊ အရပ္ဘက္
အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ လူငယ္အဖြဲ႕အစည္းေတြက တညီတၫြတ္တည္း ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးမွာမဟုတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့
အာဏာပိုင္ေတြကို အယုံအၾကည္မရွိလို႔ပါ။ သူတို႔က ႀကိဳတင္မဲေပးမယ့္လူစာရင္း
လာေကာက္တယ္၊ ဘယ္လို ေပးရမယ္ဆိုတာ ဘာမွ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရွင္းျပတာ မရွိဘူး"လို႔
ေက်ာင္းသားသပိတ္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈနဲ႔အတူ သာယာ၀တီေထာင္မွာ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုခံေနရတဲ့
ကိုေအာင္မ်ဳိးဦး(၂၅ ႏွစ္)က ေျပာပါတယ္။

လက္ပံတန္းေက်ာင္းသားသပိတ္မွာပါ၀င္တဲ့ လူငယ္ေတြဟာ သာယာ၀တီအက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ
ေနၿပီး တရားရင္ဆိုင္ေနရတာဟာ ရွစ္လေက်ာ္ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႔အထဲက ထက္၀က္ေက်ာ္ဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအရလုပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို
အယုံအၾကည္မရွိသလို ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိဘဲ မဲေပးရမွာမို႔ မေပးၾကတာလို႔ ႐ံုးထုတ္
စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ေအာက္တိုဘာ ၂၀ ရက္က သာယာ၀တီတရား႐ံုးကို ေရာက္ရွိေနစဥ္မွာ
ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကို တယ္လီဖုန္းကတစ္ဆင့္ ကိုေအာင္မ်ဳိးဦးက ေျပာျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အင္အားအႀကီးဆုံး အတိုက္အခံပါတီတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွာ ျပည္နယ္နဲ႔
တိုင္းအလိုက္ လူငယ္ပါတီ၀င္ အေရအတြက္ ရွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး အာဏာရျပည္ခုိင္ၿဖိဳးပါတီ
မွာေတာ့ လူငယ္အင္အား ႏွစ္သန္းေက်ာ္ ရွိပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ ပါတီမွာပါတဲ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္
၀င္ေရာက္အေရြးခံတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရးကိစၥ၊
မဲစာရင္းစစ္ေဆးေရး၊ မဲ႐ံုေစာင့္ၾကည့္ေရးကိစၥေတြမွာ အေတာ့္ကို တက္တက္ႂကြႂကြ
ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ လူငယ္ေတြရဲ႕ တာ၀န္လို႔ သီးသန္႔ခြဲထားတာေတာ့ မရွိဘူး။
အားလုံး ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္ေနရပါတယ္"လို႔ အင္န္အယ္လ္ဒီပါတီ ဗဟိုလူငယ္လုပ္ငန္းအဖြဲ႕
တြဲဖက္အတြင္းေရးမႉးျဖစ္သလို သာေကတၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း
လည္းျဖစ္တဲ့ ကိုေ၀ၿဖိဳးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အာဏာရွင္လက္ေအာက္မွာ ေနလာရတဲ့ အခါက်ေတာ့
လူငယ္အမ်ားစုက ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အားနည္းေနေသးတယ္လို႔
ျမင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ႕အင္အားက လူငယ္ေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ဖို႔လိုတယ္။
လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္၀င္စားၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ပါ၀င္မွ တိုင္းျပည္အတြက္
ပိုေကာင္းတဲ့ အနာဂတ္ ျဖစ္လာမွာျဖစ္ပါတယ္"လို႔ ကိုေ၀ၿဖိဳးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ ႏိုင္ငံရဲ႕အေျခအေနအရ လူငယ္ေတြမွာလည္း လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။

အဓိကကေတာ့ လူငယ္ေတြရဲ႕ပညာေရးက႑ကို ေနာက္တက္မယ့္ အစိုးရအေနနဲ႔
လက္ရွိထက္ပိုၿပီး ျမႇင့္တင္ေပးဖို႔လိုတယ္လို႔ ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္းက ေျပာပါတယ္။

"လူငယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ငါေျပာတဲ့အတိုင္း၊ ငါခိုင္းတဲ့အတိုင္း လုပ္မယ့္သူ လူငယ္ေတြကို
အခြင့္အေရးေတြေပးၿပီး ေမြးျမဴေနတာ၊ တည္ေဆာက္ေနတာေတြဟာ တိုင္းျပည္အတြက္
အင္မတန္မွ အႏုတ္လကၡဏာျပတဲ့ ေျခလွမ္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္"လို႔ သူက သုံးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


ရာသီဥတုအေျခအေန

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - ျပည္တြင္းသတင္း