ရခိုင္႐ိုးမထဲက မေလး၀က္၀ံေတြကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ကူးခဲ့တဲ့ အီတလီ ဓာတ္ပုံဆရာမ

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ဓာတ္ပံုေတြကို ႐ုိက္ကူးသူ အီတလီဓာတ္ပံုဆရာမ Chiara Luxarado ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က Myanmar Deitta မွာ က်င္းပတဲ့ သူ႔ရဲ႕ဓာတ္ပံုျပပြဲမွာ ေတြ႕ရစဥ္။ သီရိလူ/ျမန္မာတိုင္း(မ္)သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ဓာတ္ပံုေတြကို ႐ုိက္ကူးသူ အီတလီဓာတ္ပံုဆရာမ Chiara Luxarado ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က Myanmar Deitta မွာ က်င္းပတဲ့ သူ႔ရဲ႕ဓာတ္ပံုျပပြဲမွာ ေတြ႕ရစဥ္။ သီရိလူ/ျမန္မာတိုင္း(မ္)

အီတလီ ဓာတ္ပုံဆရာမ Chiara Luxarado ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္က စစ္ေတြၿမိဳ႕နဲ႔ ငပလီကမ္းေျခကို
သြားေရာက္လည္ပတ္စဥ္မွာ အဲဒီေဒသက ေတာအုပ္ထဲမွာ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရလိမ့္မယ္လို႔
ေတြးမထင္ခဲ့မိပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ အီတာလ်ံ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ Oikos နဲ႔
လက္တြဲျဖစ္တဲ့ေနာက္မွာ ရခုိင္႐ိုးမေတာင္ဘက္စြန္းေဒသထဲက ေတာအုပ္ထဲမွာ ေနထိုင္က်က္စားတဲ့
မေလး၀က္၀ံ (Sun Bear) ေတြ အေၾကာင္းကို ေလ့လာၿပီး ဓာတ္ပံု႐ိုက္ကူးဖုိ႔အတြက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊
ႏုိ၀င္ဘာလထဲမွာ သြားေရာက္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

"လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါးက ေရာက္ဖူးခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္းေဒသက ခုထိ အလွမပ်က္ေသးဘူး။
ကမ္းေျခအေသးေလးေတြရွိၿပီး ကြ်န္မကေတာ့ ငပလီထက္ေတာင္ ပုိလွေနတယ္လုိ႔ ထင္မိတယ္၊
ေနာက္ႏွစ္ေတြမွာ အဲဒီအလွ အပေတြက ဘာေတြဆက္ျဖစ္မလဲေတာ့ မသိဘူး"လုိ႔ သူေရာက္ခဲ့တဲ့
ေဒသ အေၾကာင္းကို Chiara က ေျပာပါတယ္။

အသက္ ၃၁ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ အီတလီမွတ္တမ္းဓာတ္ပုံဆရာမ Chiara က သူ႔ေမြးရပ္ မီလန္ၿမိဳ႕မွာ
စီးပြားေရးစီမံအုပ္ေရးမႈဆုိင္ရာ ဘြဲ႕ရခဲ့ၿပီး လန္ဒန္မွာ Development Studies နဲ႔ မာစတာဘြဲ႕
ထပ္ယူခဲ့ေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ငါးႏွစ္၀န္းက်င္ ကစၿပီး ဓာတ္ပုံပညာကုိသင္ယူကာ မီလန္၊ လတ္ဗီးယားနဲ႔
ဖႏြမ္းပင္တို႔မွာ တစ္ကုိယ္ေတာ္ဓာတ္ပုံျပပြဲေတြကုိ ျပသႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

Chiara က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အလည္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာေတာ့
ဓာတ္ပုံစီမံကိန္းေတြနဲ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထုိင္ခဲ့ပါတယ္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြထဲက တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံမွာလည္း ခဏတာ
ေနထုိင္ခဲ့ဖူးတဲ့ Chiara က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိေတာ့ စိတ္လႈပ္ရွားစရာေတြ၊ စိတ္၀င္စားစရာေတြ
ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ထူးျခားတဲ့ အာရွႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ျမင္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္မေရာက္လာတဲ့ အခ်ိန္က ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနသစ္တစ္ခုဆီ ကူးေျပာင္းဆဲကာလအတြင္းမွာေပါ့။
အဲဒီကာလထဲမွာကုိ စိတ္၀င္စားစရာ အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ျမန္ျမန္ႀကီးကုိ
တုိးတက္ေနတဲ့ႏုိင္ငံပါပဲ"လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ေတာတြင္းမွာ ႐ိုက္ကူးခဲ့တဲ့ဓာတ္ပံုေတြကို "Rakhine Stories" ဆိုတဲ့ အမည္နဲ႔ ဇြန္၂၂ ကေန
၂၉ ရက္အထိ Myanmar Deitta အႏုပညာျပခန္းမွာ အပိုင္းႏွစ္ပိုင္းခြဲၿပီး ျပသခဲ့ပါတယ္။

တစ္ပိုင္းကေတာ့ ရခိုင္ေတာတြင္းမွာ ေနထိုင္က်က္စားၾကတဲ့ မေလး၀က္၀ံ ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားသြားလာမႈ
ပံုရိပ္ေတြျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္ပိုင္းကေတာ့ ေတာတြင္း ပိုင္းေဒသရွိ ေက်းရြာေတြမွာေနထိုင္ၾကတဲ့
ရြာသူရြာသားေတြရဲ႕လူေနမႈဘ၀ေတြကို ႐ိုက္ကူးထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Chiara ဟာ ရခိုင္႐ုိးမေတာတြင္း ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ဂြၿမိဳ႕အနီးက ဆပ္သြားေခ်ာင္းရြာအပါအ၀င္
ရြာရွစ္ရြာကို ေရာက္ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စိမ္းစိုေနတဲ့ သစ္ေတာျဖစ္ေပမဲ့ မနက္ပိုင္းမွာ ေနထြက္လာတာနဲ႔ အလြန္ပူၿပီး ေရလည္း
အလြန္ငတ္တာမုိ႔ မုိးမလင္းခင္ ေတာတြင္းသစ္ပင္ေတြမွာ ကင္မရာ လုိက္တပ္ဆင္ရတာေတြ၊
သစ္ပင္အျမင့္ေပၚ တြယ္တက္ရတာေတြနဲ႔ ရင္၀ေလာက္ရွိတဲ့ ေခ်ာင္းေရေတြထဲ
ကူးျဖတ္ခဲ့ရတာေတြေၾကာင့္ ဒီဓာတ္ပုံျပပြဲအတြက္ ႐ိုက္ကူးခဲ့ရတာေတြက တကယ့္အမွတ္တရပဲလုိ႔
Chiara က ေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္မတုိ႔ အိပ္ေတာ့လည္း ေတာထဲမွာပဲ၊ လမ္းျပေတြက ေတြ႕တဲ့ အပင္ေတြကေန ခူးျဖတ္ၿပီး
ခ်က္ျပဳတ္ေကြ်းၾကတာပဲ၊ အရမ္းသေဘာေကာင္းၾကပါတယ္။ ေတာတြင္းအေတြ႕အၾကံဳကေတာ့
တကယ့္အမွတ္တရပါပဲ"လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဓာတ္ပုံ႐ိုက္ကူးပံုကေတာ့ သူေနထုိင္ရာ အီတလီႏုိင္ငံမွာ ပန္းခ်ီဆန္တဲ့ ဓာတ္ပုံ႐ႈေထာင့္ေတြကို
အသားေပး႐ုိက္ကူးၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

"ျမန္မာႏိုင္ငံက ဓာတ္ပုံအမ်ားစုက သတင္းဆန္တယ္၊ အခ်က္အလက္နဲ႔ ကုိယ္ေျပာခ်င္တဲ့
အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုကုိ ဓာတ္ပုံထဲရေအာင္ ထည့္႐ုိက္ တတ္ၾကတယ္။ အီတလီမွာေတာ့
လူတုိင္းလုိလုိ ပန္းခ်ီေရးဆြဲေနၾကတာဆုိေတာ့ ပန္းခ်ီကုိပဲ အေျခခံၾကတယ္ထင္တယ္၊ ပုိႏူးညံ့ၿပီး
ပန္းခ်ီကားဆန္တယ္"လုိ႔ Chiara က ေျပာပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ သူေနထုိင္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဓာတ္ပုံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္
ေျပာင္းလဲ တုိးတက္ေနတာကုိ သတိျပဳမိတယ္လုိ႔လည္း ဆိုပါတယ္။

"ခု Myanmar Deitta ၊ ၿပီးေတာ့ ျပခန္းေတြအမ်ားႀကီးပဲ ဒီႏွစ္အတြင္းမွာ ဖြင့္လာၾကတာ။
ဓာတ္ပုံျပပြဲေတြေရာ၊ ပန္းခ်ီျပပြဲေတြပါ ဆက္တုိက္ဆုိသလုိ ေတြ႕ေနရတယ္။
ဥပမာ - ရန္ကုန္ဓာတ္ပုံပြဲေတာ္လုိမ်ဳိးနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ မွတ္တမ္း ႐ုပ္ရွင္ပြဲေတာ္ေတြကအစ
ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာကုိ က်င္းပလာၾကတာ သတိျပဳမိတယ္"လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္တာ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါး ရွိေနၿပီျဖစ္ေပမဲ့့ အခက္အခဲ ႀကီးႀကီးမားမား မၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရဘဲ
ဒီ "Rakhine Stories" ဓာတ္ပုံျပပြဲအတြက္ သြားေရာက္႐ုိက္ကူးခ်ိန္မွာေတာ့ ပင္ပန္းခက္ခဲခဲ့တယ္လုိ႔
ေျပာပါတယ္။

"မေလး၀က္၀ံေတြနဲ႔ ေတာတြင္းမ်ဳိးစိတ္အစုံ သားရဲတိရစၦာန္ေတြကုိ သဘာ၀ပုံစံအတိုင္း အမိအရ
႐ုိက္ကူးႏုိင္ဖုိ႔ ကင္မရာေတြ သစ္ပင္မွာတပ္ဆင္ရတယ္။ ကင္မရာအလုံး ၁၀၀ ေက်ာ္ကုိ
အဖြဲ႕၀င္ ခုနစ္ေယာက္က ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႔ ေသခ်ာျမန္ဆန္ေအာင္ တပ္ဆင္ၾကရတာ။
ဒါေပမဲ့ ေနာက္ရက္ေတြ ကင္မရာ သြားသိမ္းတဲ့အခါမွာေတာ့ တိရစၦာန္ေတြ ဖ်တ္ဆီးထားတာနဲ႔
ကင္မရာေတြ ေတာ္ေတာ္စုတ္ျပတ္ေနၿပီ"လုိ႔ Chiara က သူၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အခက္အခဲေတြကုိ
ေျပာျပပါတယ္။

လက္ရွိမွာ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းဌာနေတြ၊ အစုိးရမဟုတ္တဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ အလြတ္တန္း သတင္းဓာတ္ပုံေတြကိုလည္း ႐ုိက္ကူးေပးေနၿပီး
သူ႔ရဲ႕ မွတ္တမ္းနဲ႔ သတင္းဓာတ္ပုံေတြကုိ ဂါးဒီးယန္းသတင္းစာအပါအ၀င္ နာမည္ႀကီး
သတင္းစာေတြမွာ ေဖာ္ျပျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေနထုိင္ရတာ သူ႔အတြက္ အခက္အခဲမရွိဘဲ ေပ်ာ္ရႊင္တယ္လုိ႔ဆုိတဲ့ ဓာတ္ပုံဆရာမ
Chiara က ေနာက္ထပ္ သုံးႏွစ္အထိ ဆက္လက္ ေနထုိင္ဖုိ႔လည္း ေသခ်ာေပါက္
ဆုံးျဖတ္ထားတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"သုံးႏွစ္ထက္ ပုိရင္လည္းပုိသြားႏုိင္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေကာင္းျမင္စိတ္
ရွိသူေတြနဲ႔ ေနရတာ စိတ္လုံျခံဳမႈရွိၿပီး ေပ်ာ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏုိင္ငံေရးတုိ႔၊ တျခားအေရးေတြကုိေတာ့
ကြ်န္မ မေ၀ဖန္တတ္ဘူး၊ မေျပာတတ္ဘူး" လုိ႔ ဓာတ္ပုံဆရာမ Chiara က ေျပာပါတယ္။

Oikos အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ သားရဲတိရစၦာန္ ထိန္းသိမ္း ေရးအတြက္ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ
ဆက္လက္ၿပီး ဓာတ္ပုံေတြ႐ုိက္ကူးသြားဖုိ႔ အစီအစဥ္ ရွိတယ္လုိ႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - လူမႈဘ၀ရသစံုလင္