"ခ်စ္ျခင္းေမတၱာကသာ အမုန္းတရားကို ကြယ္ေပ်ာက္ ေစႏိုင္ပါတယ္" ဆစ္ခ္ - အေမရိကန္လူမ်ဳိး မွတ္တမ္းကား႐ိုက္ကူးသူ

မစၥ ဗလာရီးကားကို အေမရိကန္စင္တာမွာ ေတြ႕ရစဥ္။ ေအာင္ေဌးလိႈင္/ျမန္မာတိုင္း(မ္)မစၥ ဗလာရီးကားကို အေမရိကန္စင္တာမွာ ေတြ႕ရစဥ္။ ေအာင္ေဌးလိႈင္/ျမန္မာတိုင္း(မ္)

အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕ဌာနခ်ဳပ္တည္ရွိရာ ေမွ်ာ္စင္အေဆာက္အအုံကို
အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ၿဖိဳခ်ခဲ့အၿပီး ေနာက္ဆက္တြဲအျဖစ္ ႏိုင္ငံတြင္းမွာ လူမ်ဳိးေရး မုန္းတီးမႈ
ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြအေၾကာင္းကို အေျခခံ႐ုိက္ကူးထားတဲ့ "Divided We Fall"
အမည္ရ မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ကို ဖန္တီးသူ ဆစ္ခ္-အေမရိကန္လူမ်ဳိး မစၥဗလာရီးကားဟာ ေတာ္၀င္
လမ္းရွိ အေမရိကန္စင္တာမွာ ေအာက္တိုဘာလ ၂၉ ရက္ ေန႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈနဲ႔
ပတ္သက္ၿပီး ေဟာေျပာပို႔ခ်ခဲ့သလို တိုက္ခိုက္မႈအၿပီးမွာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ သူမရဲ႕စြန္႔စားခန္းေတြ
ကိုလည္း ေ၀မွ်ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

ကားဟာ ဆုရမွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္႐ုိက္ ကူးသူ၊ လူ႔အခြင့္အေရးေထာက္ခံသူနဲ႔ ဘာသာေပါင္းစုံ
ဦးေဆာင္သူျဖစ္ၿပီး ဇာတ္ေၾကာင္းျပန္ေျပာရာမွာ ထူးခြ်န္လွတဲ့ သူ႔ရဲ႕ပင္ကိုစြမ္းရည္ကို အသုံးခ်ၿပီး
နားေထာင္သူေတြ စိတ္၀င္စားလာေအာင္ ေဟာေျပာပို႔ခ်ေလ့ ရွိပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕မွတ္တမ္းကားဟာ နယူးေယာ့ခ္နဲ႔ ၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕တို႔မွာ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔
က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈ ေတြအၿပီးမွာ မုန္းတီးမႈရဲ႕သားေကာင္ ေတြျဖစ္ခဲ့ရတဲ့
ဆစ္ခ္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ မိသားစုေတြနဲ႔ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းေတြရဲ႕ အေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္႐ိုက္ကူးခဲ့တာ
ျဖစ္ပါတယ္။

မစၥကားရဲ႕ အဘိုးျဖစ္သူဟာ ပန္ဂ်ပ္ ေဒသရွိ ဆစ္ခ္လူမ်ဳိး လယ္သမား တစ္ဦးျဖစ္ကာ အေမရိကန္
ႏိုင္ငံကို ၁၉၁၃ ခုႏွစ္မွာ ေရာက္ရွိ အေျခခ်ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး သူကေတာ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာပဲ ေမြးဖြား
ႀကီးျပင္းလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

"စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြ်န္မဟာ အသက္၂၀ အရြယ္
တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသူ တစ္ေယာက္ပါ။ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ လူအေျမာက္အျမား
ေသဆုံးတာကို ကိုယ္တိုင္ေတြ႕ၾကံဳရလို႔ ေၾကကြဲခံစားရပါတယ္"လို႔ မစၥဗလာရီကားက
ျမန္မာတိုင္း(မ္)ကို ေျပာပါတယ္။

"ကြ်န္မကို ၀မ္းနည္းပက္လက္ျဖစ္ေစတဲ့ ေနာက္အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုက စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔
အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈအၿပီးမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားမွာ မြတ္စလင္ေတြကို မုန္းတီးၿပီး
တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာပါပဲ"လို႔ ကားက ဆက္ေျပာပါတယ္။

၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ မီးခိုးလုံးႀကီးေတြၾကားထဲက ေမွ်ာ္စင္အေဆာက္အအုံႀကီး
တျဖည္းျဖည္း ၿပိဳက်လာတာကို သူ႔ရဲ႕မိဘေတြ ရဲ႕အိပ္ခန္းထဲကေန ၾကည့္ေနခဲ့ရတယ္ လို႔လည္း
ဆိုပါတယ္။

"သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ မြတ္စလင္ ဘာသာ၀င္ေတြနဲ႔ ဆစ္ခ္လူမ်ိဳးေတြ အေပၚ မုန္းတီးၿပီး တိုက္ခိုက္တဲ့
အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြကို ၾကားရေတာ့တာပါပဲ"လို႔ ကားက ေျပာပါတယ္။

"အျပင္မွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အနိ႒ာ႐ုံ ျမင္ကြင္းေတြကို ကြ်န္မ ရင္မဆိုင္ရဲပါဘူး။ အိပ္ခန္းထဲကို ကြ်န္မ
ေျပး၀င္ခဲ့ၿပီး ပုန္းေနခဲ့တယ္။ ကြ်န္မနဲ႔တူတဲ့လူမ်ဳိးေတြကို အခုလုိ လိုက္လံဆန္႔က်င္ တိုက္ခိုက္ေန
တာကို ရင္မဆိုင္ခ်င္ခဲ့ဘူး"လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ဘယ္ေလာက္ပဲ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကင္း မဲ့ေနတဲ့ အေမွာင္တြင္းမွာ က်ေရာက္ ေနပါေစ။ အေကာင္းျမင္
စိတ္ေမြးဖို႔ ေျပာခဲ့တဲ့ သူ႔အဘိုးရဲ႕ စကားလုံးေတြဟာ အခန္းထဲမွာ ပုန္းေနတဲ့ သူ႔ရဲ႕ နားထဲမွာ ပဲ့တင္
ထပ္လာပါတယ္။

"အဲဒီအခ်ိန္မွာ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ေန႔ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ကြယ္လြန္သြားတဲ့
အေမရိကန္လူမ်ဳိးေတြရဲ႕ မိသားစု ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္း ေတြရဲ႕ ပူေဆြးေသာကေတြကို ျမင္ေယာင္လာ
တယ္။ ၿပီးေတာ့ မုတ္ဆိတ္ေမြးထားၾကၿပီး ေဗာင္းထုပ္ေဆာင္းထားၾကတဲ့ ကြ်န္မတို႔လူမ်ဳိးေတြ
အေပၚ မုန္းတီးၿပီး အၾကမ္းဖက္ခံရလို႔ ကြယ္လြန္သြားသူေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြရဲ႕ ေသာကေတြကို
ကြ်န္မ ျမင္ေယာင္မိလာတယ္"လို႔ မစၥဗလာရီကားက ေျပာပါတယ္။

ဒီေတာ့ ကားဟာ ကင္မရာကိုဆြဲယူၿပီး အေမရိကန္အႏွံ႔အျပား အၾကမ္း ဖက္မႈျဖစ္ပြားရာ ေနရာေတြ
ကို သြားေရာက္ခဲ့ပါေတာ့တယ္။

"ၿမိဳ႕ တစ္ၿမိဳ႕ကေန ေနာက္တစ္ၿမိဳ႕၊ ဘုရားေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းကေန ေနာက္တစ္ေက်ာင္း ကြ်န္မ
ကားေမာင္းၿပီး ထြက္လာခဲ့တယ္။ ေသြးကြက္ေတြ စိုစြတ္ေနေသးတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားရာေနရာ
ေတြကိုပါ ကြ်န္မ သြားခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသမီးႀကီးေတြ၊ ေယာက်္ားေတြနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ေသာက
စကားေတြကို နားေထာင္မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ပါတယ္"လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေဟာေျပာပြဲတစ္ေလွ်ာက္မွာလည္း လူမ်ဳိးေရးမုန္းတီးမႈအေျခခံတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကေန သီသီေလး
လြတ္လာတဲ့ အသက္ ၃၀ အရြယ္ ဆစ္ခ္-အေမရိ ကန္လူမ်ဳိးတစ္ဦးနဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ပုံကိုလည္း သူက
ေျပာျပခဲ့ပါေသးတယ္။

"ကြ်န္မဟာ ျပာပုံျဖစ္သြားတဲ့ ေမွ်ာ္ စင္အေဆာက္အအုံ ေျမျပင္ေပၚမွာ ရပ္ေနတုန္း ေဗာင္းထုပ္
ေဆာင္းထားၿပီး မုတ္ဆိတ္ေမြးအရွည္ထားတဲ့ ဆစ္ခ္-အေမရိကန္ လူမ်ဳိးတစ္ဦးနဲ႔ေတြ႕ခဲ့ပါေသးတယ္။
စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ ေမွ်ာ္စင္အေဆာက္အအုံ ၿပိဳက်တဲ့ မနက္ခင္းမွာ သူ႔ေနာက္ကို လူအုပ္ႀကီးက
ေအာ္ဟစ္လိုက္လာတယ္။ သူ႔ကို 'အၾကမ္းဖက္သမားေဗာင္းထုပ္' ကို ခြ်တ္လိုက္လို႔ ေအာ္ေျပာၿပီး
သူ႔ေနာက္ ကို ေျပးလိုက္ၾကတယ္။ ကံေကာင္းစြာနဲ႔ပဲ သူလည္း သီသီကေလး လြတ္သြားခဲ့တယ္"
လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

မစၥဗလာရီကားဟာ ဓီငလငိနိ ႊ်န ၤေူူဓ မွတ္တမ္းကားကို ႐ုိက္ကူးေနစဥ္ အိႏိၵယႏိုင္ငံကို သြားေရာက္
ရာမွာ သူ႔ရဲ႕ ဘ၀ကို ေျပာင္းလဲေပးၿပီး ေနာင္အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေထာက္ခံသူတစ္ဦး ျဖစ္လာေစ
မယ့္ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခု ကို ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။

"အဲဒီမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ စက္တင္ ဘာ ၁၁ ရက္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေသဆုံး
သြားခဲ့တဲ့သူရဲ႕ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအမ်ဳိးသမီးကို အေမရိကန္က ျပည္သူေတြကို
ဘာေျပာခ်င္လဲလို႔ ေမးခြန္း တစ္ခုေမးခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ေဒါသေတြ နဲ႔ ခါးသီးမႈ၊ နာၾကည္းမႈေတြ
ေျပာမယ္ လို႔ ကြ်န္မ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တယ္။ တကယ္တမ္း သူေျပာခဲ့တာက 'အေမရိကန္လူမ်ဳိးေတြကို
ေက်းဇူးတင္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာေပးပါတဲ့။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ အရီဇိုးနားမွာက်င္းပတဲ့ သူ႔ေယာက်္ား
ရဲ႕နာေရးမွာ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူေတြက တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး သူ႔ကို ေႏြးေထြးမႈေတြ ေပးခဲ့လို႔
ေက်းဇူးအရမ္းတင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္"လို႔ သူ႔ကို ခြင့္လႊတ္ျခင္းအေၾကာင္း သင္ၾကားေပးခဲ့တဲ့
ထိုအမ်ဳိးသမီးအေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာျပပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားသြားခဲ့တဲ့ မြတ္စလင္ဘာသာ၀င္ေတြကို ဆန္႔က်င္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ
အေပၚ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြရဲ႕တုံ႔ျပန္မႈေတြကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရတယ္လို႔ဆိုၿပီး သူ႔ရဲ႕ေဟာေျပာပြဲဟာ ဘယ္လို
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ဳိးေတြကိုမဆို အဆုံးသတ္သြားဖို႔ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္
လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

"လူတိုင္းလူတိုင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းလာႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားေတြ ရွိပါတယ္"လို႔လည္း
သူက ဆိုပါတယ္။

"ကြ်န္မရဲ႕ ေဟာေျပာပြဲဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မယ့္ လူငယ္ေတြအတြက္ ခြန္အားျဖစ္
ေစႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္"လို႔ လည္း ေျပာပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ ေဟာေျပာပြဲအတြင္းမွာ "Divided We Fall" မွတ္တမ္းကားထဲက အပိုင္းတခ်ဳိ႕ကို ျပသခဲ့ၿပီး
ကိုးကားခ်က္တစ္ခုကို ရြတ္ဆိုျပခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါကေတာ့ "အေမွာင္ထုနဲ႔ အေမွာင္ထုကို မၿဖိဳခြင္းႏိုင္ပါဘူး။ အလင္းကသာ အေမွာင္ကို ၿဖိဳခြင္း
ႏိုင္ပါတယ္။ အမုန္းတရားနဲ႔ အမုန္းတရားကို မကြယ္ ေပ်ာက္ေစႏိုင္ပါဘူး။ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ ကသာ
အမုန္းတရားကို ကြယ္ေပ်ာက္ေစႏိုင္ပါတယ္"တဲ့။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - လူမႈဘ၀ရသစံုလင္