ကမၻာ့အႏွ႔ံအျပား သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားက်ဆင္းေနျခင္းမွာ စိုးရိမ္ဖြယ္အေျခအေနျဖစ္လာဟု ေလ့လာေရးအဖြဲ႕ဆို

ပါရီ - အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္အဖြဲ႕ (IS) ႏွင့္ ဘုိကိုဟာရမ္တို႔ကဲ့သို႔ အစြန္းေရာက္အုပ္စုမ်ား
ေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္မွာ ကမၻာတစ္၀န္း စိုးရိမ္ဖြယ္ ဆိုးဆိုးရြားရြား
ထိခိုက္ခဲ့ရေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္
မ်ားအဖြဲ႕က ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၂ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ ခဲ့သည့္ ႏွစ္စဥ္သံုးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေျပာ
ၾကားခဲ့သည္။

သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေယဘုယ် ယိုယြင္းမႈ တစ္ရပ္လံုးမွာ သတင္းမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထား သည့္
သတင္းအာဏာရွင္ဆန္ေသာ ႏိုင္ငံ ေတာ္ပိုင္းမဟုတ္သည့္ အုပ္စုမ်ား၏ လုပ္ရပ္ ႏ်င့္ သတင္း
စစ္ပြဲမ်ားျဖင့္ အသြင္မတူ ျခားနား လွေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏ်င့္ ဆက္စပ္ လ်က္ရွိသည္ဟု
ျပင္သစ္အေျခစိုက္ အဆိုပါ အဖြဲ႕၏အႀကီးအကဲ ခရစၥတိုဖီဒီလြိဳင္ရီက ဆိုသည္။ နယ္စည္းမျခား
သတင္းေထာက္မ်ား အဖြဲ႔၏ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ထုတ္ျပန္ေသာ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ သတင္းလြတ္လပ္
ခြင့္ ၫႊန္းကိန္းမ်ားအရ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံ ေပါင္း ၁၈၀ ၌ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ခ်ဳိးေဖာက္
ခဲ့သည့္ အမႈေပါင္း ၃,၇၁၉ ခုရွိ ခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။

အေရွကအလယ္ပိုင္းႏ်င့္ ယူကရိန္းရွိ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ႏ်စ္ဖက္အဖြဲ႔မ်ား အားလံုးသည္ ေၾကာက္မက္
ဖြယ္ သတင္းစစ္ပြဲမ်ားကို ဆင္ႏႊဲၾကၿပီး သတင္းသမားမ်ားကို ပစ္မွတ္ ထားသတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ဇမ္းဆီး
ျခင္း၊ ဥတင္း ထုတ္လႊင့္မႈ ေႏွာင့္ေႏွးေအာင္ ဖိအားေပး ျခင္းတို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ယင္း
ထုတ္ ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္ရွိ ႈွ အုပ္စုမ်ား၊ ႏိုက္ဂ်ီးရီးယားေျမာက္
ပိုင္းႏွင့္ ကင္မရြန္းရွိဘိုကိုဟာရမ္အုပ္စုမ်ား၊ လက္တင္အေမရိက ႏ်င့္ အီတလီရွိ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္
ေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုးသည္ အခ်က္ အလက္မ်ားကို ႏႈိက္ႏႈိက္ခြ်တ္ခြ်တ္ စံုစမ္းရဲသူ၊
၎တို႔ အေရးအသားအတြက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္သည္ကို လက္မခံေသာ ဘေလာ့ဂါမ်ားႏွင့္
သတင္းေထာက္မ်ားကိုေၾကာက္ရြံ႔ကာ အသံတိတ္လက္တံု႔ျပန္ ၾကေလ့ရွိေၾကာင္း ျပင္သစ္
အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ (RSF) ဟု လူသိမ်ားသည့္ သတင္းေလ့လာ
ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ဆိုသည္။

လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ျပရသည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား လံုး၀မရွိဘဲ ေဒသ တစ္ခုလံုးအၾကမ္းဖက္
အုပ္စုမ်ား၏ ထိန္းခ်ဳပ္ မႈခံေနရၿပီး သတင္းေမွာင္ခ်ခံထားရသည္ဟုနာမည္ႀကီးသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္
ေျမာက္အာဖရိကႏွင့္ အေရွကအလယ္ပိုင္း ေဒသတို႔ ပါ၀င္သည္။ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား၏ ထက္၀က္နီးပါး
တြင္ ဘာသာေရးကို ေစာ္ကားသည့္ ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ားက သတင္းမ်ားလြတ္လပ္စြာ
ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကို ထိခိုက္ေစသည္ဟု ယင္း အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

၎တို႔ ကိုးကြယ္ သည့္ဘုရားသခင္၊ သို႔မဟုတ္ တမန္ေတာ္တို႔ကို ႐ိုေသေလးစားမႈမရွိဟု ယံုၾကည္
ေနၾကသည့္ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မ်ားက သတင္းေထာက္မ်ား၊ ႀေလာ့ဂါမ်ားကို လိုက္လံေႏွာင့္
ယွက္ျခင္းတို႔ ရွိေၾကာင္း ကိုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၀ ကိုအကဲျဖတ္သံုးသပ္ၿပီး
ေနာက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆိုးဆံုး ႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္ အီရန္၊ ႊ်႐ုတ္၊ ဆီးရီး ယားႏွင့္ ေျမာက္
ကိုရီးယားတို႔ကို RSF အဖြဲ႔ က ထည့္သြင္းထားသည္။

အဆိုပါစာရင္းတြင္ သတ္မွတ္ထားသည့္အဆင့္အရ ဖင္လန္၊ ဗနာ္ေ၀၊ ဒိန္းမတ္၊ နယ္သာလန္ႏွင့္
ဆြီဒင္ႏိုင္ငံတို႔ကဲ့သို႔ ေျမာက္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားရွိေနၿပီး နယူးဇိလန္၊ ႕ေနဒါ ႏွင့္ဂ်ေမကာႏိုင္ငံတို႔မွာ
အေကာင္းဆံုး ဆိုသည့္ နံပါတ္ ၁၀ အတြင္း ရွိေနကာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဆင့္ ၁၄၄ တြင္ရွိသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ အဆင့္ ၄၉ တြင္ရွိေနၿပီး ယခင္ အစီရင္ခံစာထက္ အဆင့္သံုးဆင့္
ေလ်ာ့နည္းေနသည္။ အေၾကာင္းမွာ အေမရိကန္အစိုးရ၏ ၀ီကီလိခ္ ႏ်င့္အျခားေသာ ၀က္ဘ္ဆိုက္
မ်ား သတင္းအခ်က္အလက္ဆိုင္ရာ စစ္ပြဲမ်ားရွိခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ဟု RSF အဖြဲ႕က ေျပာထားသည္။

ေတာင္အေမရိကရွိ ဗင္နီဇြဲလားႏိုင္ငံ သည္ ဆႏၵျပပြဲမ်ားအတြင္း ဘိုလစ္ဗာရီယန္အမ်ဳိးသား
အေစာင့္တပ္မ်ားက သတင္း ေထာက္မ်ားကို ပစ္ခတ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အဆင့္ ၂၀ မွ ၁၃၇ သို႔ က်ဆင္း
သြားသည္။

ျပည္တြင္း ပဋိပကၡတြင္ သတင္းေထာက္ ခုနစ္ေယာက္ အသတ္ခံရၿပီး ၃၇ ဦး ျပန္ေပး ဆြဲခံခဲ့ရျခင္း
တို႔ေၾကာင့္ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံသည္ လည္း အဆင့္ ၁၇ မွ ၁၅၄ သို႔ က်ဆင္းသြား ၿပီျဖစ္သည္။ ရုရွား
သည္ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ ရသည့္ သတင္းဌာနမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္လာျခင္း၊
၀က္ဘ္ဆိုက္ မ်ားကို တားဆီးပိတ္ပင္ထားေသာ ျပင္းထန္သည့္ ဥပေဒမ်ားစြာ ခ်မွတ္ျခင္းတို႔
စတင္ၿပီးေနာက္ အဆင့္ ၁၅၂ သို႔ က်ဆင္းခဲ့သည္။

ကမၻာေပၚရွိ တိုက္ႀကီးငါးတုိက္ စလံုးတြင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားမွာ ေရွ႕သို႔မတိုးဘဲ ေနာက္
ေၾကာင္းျပန္ လွည့္ေနေၾကာင္း RSF အဖြဲ႔က ေျပာၾကားၿပီး ၎တို႔၏ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ ခ်က္မ်ားမွာ
ယင္းအေျခအေနကို အမွန္ အကန္ ေဖာ္ျပေနေၾကာင္းကိုလည္း အခိုင္အမာ ဆိုထားသည္။

(ေအအက္ဖ္ပီ)

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - ကမာၻ႔သတင္း

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း