ပထဝီဝင္ႏိုင္ငံေရး တစျပင္ကို ျမည္သံေပး ျဖတ္သန္းမယ္

 

ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ႏုတ္ထြက္ၿပီးေနာက္ ၂၇ ႏိုင္ငံက ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕တြင္ ဥေရာပသမဂၢ ထိပ္သီးအထူးအစည္းအေဝး ဧၿပီ ၂၉ ရက္က က်င္းပစဥ္။ ဓာတ္ပံု - အီးပီေအၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ႏုတ္ထြက္ၿပီးေနာက္ ၂၇ ႏိုင္ငံက ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕တြင္ ဥေရာပသမဂၢ ထိပ္သီးအထူးအစည္းအေဝး ဧၿပီ ၂၉ ရက္က က်င္းပစဥ္။ ဓာတ္ပံု - အီးပီေအ

နယူးေယာ့ခ္ - လက္ယာယိမ္း သာမန္လူထုရဲ႕ အက်ဳိးကို လက္ကိုင္ထားတဲ့ မာရီးလပဲင္းကို
အီမန္ႏ်ဴရယ္ မက္ကရြန္က ျပင္သစ္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႏိုင္လိုက္တာဟာ ဥေရာပ သမဂၢ
ယူ႐ိုေငြေၾကးအတြက္ အသက္ဆက္ ေပးလိုက္သလို ရွိသြားခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ပထဝီဝင္
ႏိုင္ငံေရးအႏၲရာယ္ေတြကေတာ့ ဆက္ၿပီး တစ္ဟုန္ထိုး တိုးပြားေနတုန္းပဲ ရွိေနတယ္။

မက္ကရြန္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈဟာ အေနာက္အုပ္စု ႏိုင္ငံေတြမွာ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းေခၚတဲ့
ကမၻာအႏွံ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ေပၚျခင္းကို သာမန္လူထုရဲ႕အက်ဳိး ေမွ်ာ္ကိုးတဲ့ တံု႔ျပန္မႈကေတာ့
ရပ္ဆိုင္းသြားမွာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြကို ျပည္ပယွဥ္ၿပိဳင္မႈကေန
ကာကြယ္ေပးထားတာ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲေတြနဲ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္သူေတြအေပၚ
ျပင္းထန္တဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တယ္။ ၿပိဳကြဲေစႏိုင္တဲ့ အင္အားစုေတြ
ခိုင္ျမဲလာရင္ ဥေရာပသမဂၢကေန ၿဗိတိန္ ထြက္သြားတာဟာ ေနာက္ဆံုးမွာ မက္ကရြန္
သမၼတျဖစ္တာ၊ မျဖစ္တာနဲ႔မဆိုင္ဘဲ ၿပိဳကြဲသြားႏိုင္တယ္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ ႐ုရွားကလည္း ေဘာ္လ္ ကန္ေဒသျဖစ္တဲ့ ေဘာ္လ္ကန္စ္၊ ယူကရိန္းနဲ႔
ဆီးရီးယားတို႔မွာ သူ႔ရဲ႕ ရန္လိုတဲ့အျပဳအမူကို ဆက္လက္ထားရွိေနတုန္းပဲျဖစ္တယ္။ အေရွ႕
အလယ္ပိုင္းမွာလည္း အစိုးရအင္အားခ်ိနဲ႔တဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ၾကတဲ့ အီရတ္၊ ယီမင္၊
လစ္ဗ်ားနဲ႔ လက္ဘႏြန္ႏိုင္ငံေတြ ရွိေနၾကတယ္။ ေဆာ္ဒီ အာေရဗ်နဲ႔ အီရန္ႏိုင္ငံတို႔ၾကား
ဆြန္နီ - ရွီယာ ဘာသာဝင္ေတြ အသံုးခ်တဲ့ စစ္ပြဲေတြကလည္း အဆံုးသတ္သြားဖို႔
မျမင္ေသးဘူး။

အာရွမွာဆိုရင္ အေမရိကန္၊ သို႔မဟုတ္ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ အႏၲရာယ္ခံတြင္းဝအထိ
တိုးဝင္စြန္႔စားတဲ့ မူဝါဒကလည္း ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္မွာ စစ္ေရးပဋိပကၡကို ျဖစ္ေပၚ
လာေစႏိုင္တယ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကလည္း သူ႔ရဲ႕ ေဒသတြင္းက အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပိုင္နက္
အျငင္းပြားမႈေတြကို ဆက္လက္ အာ႐ံုစိုက္ ေနၿပီး တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာလည္း အရွိန္ျမင့္
တက္ေအာင္ လုပ္ေနတာေတြရွိတယ္။

ဒီ ပထဝီႏိုင္ငံေရး အႏၲရာယ္ရွိေနတဲ့ၾကား က ကမၻာတစ္ဝန္းက ေငြေၾကးေစ်းကြက္ေတြဟာ
အထြတ္အထိပ္သစ္ေတြဆီ ေရာက္ေနၿပီျဖစ္တယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြကို တစ္ခု၊ သို႔မဟုတ္
တစ္ခုမက ပဋိပကၡျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အလားအလာကို ေလွ်ာ့တြက္ေနတာလားလို႔ ေမးဖို႔ရွိတယ္။
ဒီလိုျဖစ္ေနရင္လည္း သူတို႔ကို အားရေက်နပ္ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွ
တုန္လႈပ္ေခ်ာက္ခ်ားသြားေအာင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔လုပ္ဖို႔လိုသလဲ။

ေစ်းကြက္ေတြဟာ ပထဝီဝင္ႏိုင္ငံေရး အႏၲရာယ္ေတြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈေနတာ ဘာေၾကာင့္လဲ
ဆိုတဲ့အေပၚ ရွင္းျပခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ပထမအေနနဲ႔ကေတာ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာ
တည္ၿငိမ္မႈမရွိဘဲ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေနတာေတြ ေရနံေထာက္ပံ့မႈ အခက္အခဲေတြ၊ သို႔မဟုတ္
ကုန္သြယ္မႈပိတ္ပင္မႈေတြ မရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္မွာ ႏုန္းေက်ာက္ဓာတ္ေငြ႕
ေျပာင္းလဲမႈကလည္း စရိတ္နည္းစြမ္းအင္ပံ့ပိုးမႈကို တိုးတက္လာေစခဲ့တယ္။
၁၉၇၃ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ယြန္ကစ္ပူးရ္ေခၚ အာရပ္ - အစၥေရးစစ္ပြဲ၊ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္က
အီရန္ႏိုင္ငံ အစၥလမၼစ္ ေတာ္လွန္ေရး နဲ႔ ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္က အီရတ္က ကူဝိတ္ကို
က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ အရင္က အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ေရနံ
ေထာက္ပံ့မႈဂယက္ဟာ ကမၻာတစ္ဝန္းမွာ တိုးတက္မႈဆိတ္သုဥ္းခဲ့ၿပီး စေတာ့ေစ်းကြက္
ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။

ဒုတိယရွင္းျပခ်က္ကေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ သူေတြဟာ အရင္က ဂယက္ေတြေပၚမူတည္ကာ
တြက္ခ်က္ခန္႔မွန္းေနၾကတယ္။ ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ
ျဖစ္ခဲ့တုန္းကလို မူဝါဒခ်မွတ္သူေတြက စီးပြား ေရးနဲ႔ ေငြေၾကးေစ်းကြက္ေတြကို ခိုင္မာတဲ့
ေငြေၾကးမူဝါဒ ေလွ်ာ့ေပးျခင္းျဖင့္ ပံ့ပိုးအင္အားျဖည့္တင္းခဲ့တယ္။ ဒီမူဝါဒေတြေၾကာင့္
တန္ဖိုးရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းေတြဟာ ရက္ပိုင္း၊ သို႔မဟုတ္ ရက္သတၱပတ္အတြင္းမွာ
က်သြားတာေၾကာင့္ ဂယက္ေနာက္ပိုင္းေစ်းကြက္ျပင္ဆင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို
ဝယ္ယူႏိုင္တဲ့အခြင့္အလမ္းေတြ ေပးခဲ့တယ္။

တတိယရွင္းျပခ်က္ကေတာ့ ေဒသတြင္း ပစၥည္းေစ်းကြက္ ဂယက္ေတြကို တကယ္ၾကံဳ ခဲ့တဲ့
႐ုရွားနဲ႔ ယူကရိန္းတို႔လို က႐ိုင္းမီးယားကို ႐ုရွားတိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္တာနဲ႔ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္က
အေရွ႕ ယူကရိန္းထဲ ႐ုရွား က်ဴးေက်ာ္ဝင္ ေရာက္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ စီးပြားေရးအရ
အေမရိကန္၊ သို႔မဟုတ္ ကမၻာ့ေငြေၾကး ေစ်းကြက္ေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိေလာက္ေအာင္
မႀကီးမားခဲ့ဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ မာေက်ာတဲ့ Brexit ကို UK လက္ကိုင္ျပဳ ေနတာေတာင္
ကမၻာ့ ျပည္တြင္းအသားတင္ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ GDP ရဲ႕ ႏွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းဝန္းက်င္သာရွိတယ္။

စတုတၴရွင္းျပခ်က္ကေတာ့ ယေန႔ ပထဝီဝင္ႏိုင္ငံေရးရဲ႕ ႀကီးမားတဲ့ ဆံုး႐ႈံးမႈေတြ
နဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ တစ္ေယာက္ေယာက္ ေနာက္ ေယာင္ခံလိုက္တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြနဲ႔ ကမၻာႀကီး
ဟာမၾကံဳေတြ႕ေသးဘူး။ အဓိက အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြၾကား တိုက္႐ိုက္ စစ္ေရးပဋိပကၡ
မရွိေသးတဲ့အျပင္ EU သို႔မဟုတ္ ယူ႐ိုဇုန္ ၿပိဳကြဲသြားျခင္း မရွိေသးဘူး။ အေမရိကန္သမၼတ
ေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕ ပိုၿပီးဆန္းသစ္တဲ့ သာမန္လူထုရဲ႕ အက်ဳိးရည္ေမွ်ာ္တဲ့ဝါဒေတြ ကိုလည္း
တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအားျဖင့္ ထိန္း ခ်ဳပ္ဟန္႔တားထားတယ္။ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရး
မတည္ၿငိမ္မႈျဖစ္လာေလာက္ေအာင္ တ႐ုတ္ ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာလည္း ႀကီးႀကီး
က်ယ္က်ယ္ ဒုကၡမေရာက္ေသးဘူး။

အေမရိကန္နဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈဟာလည္း ပထဝီႏိုင္ငံေရး
အရ မခန္႔မွန္းမေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္တဲ့ ႀကီးမားတဲ့ ဆိုးရြားျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္လာႏိုင္ေပမဲ့
ဒီလို ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ဳိးကို ေစ်းကြက္ေတြက ေပ်ာ္ရႊင္ စြာနဲ႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈၾကတယ္။
အေၾကာင္းတစ္ခု ကေတာ့ ထရမ့္ရဲ႕ သႀကၤန္အေျမာက္ေဖာက္ တာကို အသာထား၊
အေမရိကန္အေနနဲ႔ ယုတၱိရွိတဲ့ စစ္ေရးအရ ေရြးခ်ယ္မႈေတြဟာ အလြန္နည္းတယ္။
အေမရိကန္က တိုက္ခိုက္ လာရင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက သမား႐ိုးက် လက္နက္ေတြ
သံုးကာ ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံ ရဲ႕ လူဦးေရတစ္ဝက္ေလာက္နီးပါး ေနထိုင္တဲ့
ဆိုးလ္ၿမိဳ႕နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္တို႔ကို ေျခမႈန္းပစ္ ႏိုင္တယ္။ စစ္ေရးပဋိပကၡ အနည္းအက်ဥ္း
ျဖစ္ရင္ေတာင္ အတိအလင္း စစ္ပြဲအျဖစ္ မေရာက္ရွိႏိုင္ဘူးလို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြက
မူဝါဒေလွ်ာ့ခ်လိုက္ရင္ စီးပြားေရးနဲ႔ ေငြေၾကး ေစ်းကြက္ေတြကို ထိခိုက္မႈ သက္သာ
လိမ့္မယ္ လို႔ယူဆႏိုင္တယ္။ ဒီစိတ္မွန္းအနာဂတ္ျဖစ္ႏိုင္ေျခမွာ ၉/၁၁ တိုက္ခိုက္မႈ
တုန္းကလိုပဲ ပမာဏေစ်းကြက္ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲမႈဟာ ဝယ္လိုအားအခြင့္အလမ္းကို
ျဖစ္ေပၚေစမွာျဖစ္တယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း အျခားျဖစ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္မွန္း၊ အနာဂတ္ျဖစ္ႏိုင္ေျခေတြ ရွိေသးတဲ့အထဲက
တခ်ဳိ႕ဟာ ပထဝီဝင္ႏိုင္ငံေရးအရ မခန္႔မွန္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ႀကီးမားတဲ့ ဆိုးရြားမႈမ်ဳိးေတြ
ေပၚလာႏိုင္တယ္။ စစ္ေရးအရ တိုက္႐ိုက္လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ဆက္ႏႊယ္ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တဲ့
အႏၲရာယ္ေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္ဟာ အခုအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ျပည္မႀကီးအေပၚ
ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ႏ်ဴကလီးယားၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို ရွင္းပစ္ဖို႔ ဆိုက္ဘာလက္နက္ေတြ
အသံုးျပဳေနတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ မၾကာမီလေတြ အတြင္း ေျမာက္ကိုရီးယား ဒံုးက်ည္
စမ္းသပ္ ပစ္လႊတ္တာေတြ ေအာင္ျမင္မႈမရွိတာလည္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္ႏိုင္တယ္။
စစ္ေရးအရ ဦးခ်ဳိးခံရမႈကို ေျမာက္ကိုရီးယားအေနနဲ႔ ဘယ္လို တံု႔ျပန္ႏိုင္မလဲ။

အေျဖတစ္ခုကေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယားကလည္း ထပ္တူ ဆိုက္ဘာတိုက္ခိုက္တာမ်ဳိးကို
စတင္တိုက္ခိုက္ႏိုင္တယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ဆိုက္ဘာစစ္ပြဲဆင္ႏႊဲႏိုင္တဲ့ အရည္
အခ်င္းဟာ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္တို႔ထက္ တစ္ဆင့္ သာနိမ့္တယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္က
Sony Pictures ကုမၸဏီကို ကြန္ပ်ဴတာ မွတစ္ဆင့္ အခ်က္အလက္ေတြကို ရယူ
ေႏွာင့္ယွက္ခဲ့တာကိုၾကည့္ရင္ သိႏိုင္တယ္။

အဓိကက်တဲ့ ေျမာက္ကိုရီးယားရဲ႕ ဆိုက္ဘာ တိုက္ခိုက္မႈဟာ အေမရိကန္ရဲ႕
အေရးပါတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံု တခ်ဳိ႕ကို ခ်ဳိ႕ယြင္း၊ သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္ကာ
ႀကီးမားတဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ ေငြေၾကးဆံုး႐ံႈး ပ်က္စီးမႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အေမရိကန္က
ေျမာက္ကို ရီးယားနဲ႔ စက္မႈစနစ္နဲ႔ အေျခခံအေဆာက္ အအံုအားလံုးတို႔ကို
အဖ်က္အေမွာင့္လုပ္ငန္း လုပ္ႏိုင္ရင္ေတာင္ ဒီအႏၲရာယ္က ရွိေနႏိုင္တယ္။

ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ဒံုးက်ည္အစီအစဥ္နဲ႔ အစိုးရစနစ္တို႔ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး အလုပ္ခံရရင္
ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယား စြန္႔ပစ္ ပစၥည္းေတြက ထုတ္လုပ္တဲ့ ဗံုးသယ္ေဆာင္တဲ့
သေဘၤာတစ္စင္းကို ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္၊ သို႔မဟုတ္ နယူးေယာ့ခ္ဆိပ္ကမ္းဆီ ေစလႊတ္
ၿပီးတိုက္ခိုက္ႏိုင္တယ္။ ဒီလိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ဳိးကို ေထာက္လွမ္းဖို႔၊ သို႔မဟုတ္
ရပ္ဆိုင္းဖို႔ အလြန္ပင္ခက္ခဲႏိုင္တယ္။

ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္မွာ မေကာင္းတဲ့ အေျခအေန ျမင့္တက္လာတာဟာ စေတာ့
ေစ်းေတြက်ေနတုန္း ဝယ္ယူဖို႔အတြက္ အခြင့္ အလမ္းလား၊ သို႔မဟုတ္ ႀကီးမားတဲ့ စေတာ့
ေစ်းကြက္ထိုးစိုက္က်တာရဲ႕ အစပဲျဖစ္မလား။ ကိန္းဂဏန္းအရ ခန္႔မွန္းတိုင္းတာႏိုင္တဲ့
ပံုမွန္ျဖစ္လာတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြကို ေစ်းကြက္ေတြက ေစ်းႏႈန္း
သတ္မွတ္ႏိုင္တာကို လူတကာသိၾကေပမဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအေပၚ တြက္လို႔မရႏိုင္တဲ့
အႏၲရာယ္ကို သိႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ ျပႆနာနဲ႔ နပန္းလံုးရတဲ့ဒုကၡနဲ႔ ေတြ႕ၾကံဳရတယ္။

ဤေဆာင္းပါးသည္ Roubini Macro Associates ၏ CEO Nouriel Roubini ၏
အာေဘာ္သာျဖစ္သည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - ကမာၻ႔သတင္း

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း