ဥေရာပအတြက္ မက္ကရြန္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မလား

ျပင္သစ္သမၼတ မက္ကရြန္ကို ဂ်ီ ၂ဝ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ဇူလိုင္ ၈ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပံု- ေအအက္ဖ္ပီျပင္သစ္သမၼတ မက္ကရြန္ကို ဂ်ီ ၂ဝ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ဇူလိုင္ ၈ ရက္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ ဓာတ္ပံု- ေအအက္ဖ္ပီ

အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ဥေရာပသို႔ ေရာက္လာမယ့္ ရက္ပိုင္းအနည္းငယ္အလို မွာပဲ
ဥေရာပရဲ႕ အဓိပတိအိမ္ေတာ္ေတြမွာ စိတ္ခ်ယံုၾကည္မႈေတြ ျပန္လည္ျဖစ္ေပၚလာ တယ္။
အင္မတန္ ဆိုးရြားခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ အတြင္း EU ရဲ႕ ရွင္သန္မႈကို လူအမ်ားက စိုးရိမ္ခဲ့ၾကတယ္။
ဒါေပမဲ့ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ျပင္သစ္မွာ မက္ကရြန္ သမၼတျဖစ္လာတာ ရယ္၊ သာမန္လူထု
အက်ဳိး ရည္ေမွ်ာ္သူေတြ နယ္သာလန္၊ ၾသစႀတီးယားနဲ႔ ဂ်ာမနီတို႔မွာ ႐ံႈးနိမ့္သြားတာေတြနဲ႔
အေမရိကန္မွာ ထရမ့္အေပၚ လူႀကိဳက္မ်ားမႈ က်ဆင္းသြားတာေတြေၾကာင့္ ဥေရာပ ပေရာဂ်က္
အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ထပ္မံေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။

ျပင္သစ္သမၼတ မက္ကရြန္နဲ႔ ဂ်ာမနီ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မာကယ္တို႔ၾကား မၾကာေသးခင္က ခိုင္မာေအာင္
ႀကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ မိတ္ဖက္ (Mercron) ေၾကာင့္ ယူ႐ိုဇုန္ ျပန္လည္တီထြင္မႈအတြက္ ဥေရာပ မူဝါဒခ်မွတ္
သူေတြဟာ စိတ္ထက္သန္တက္ၾကြေနၾကတယ္။ ယူ႐ိုဇုန္ဘတ္ဂ်က္ကို ေဝမွ်ခံစားတာနဲ႔ ဘ႑ာေရး
ဝန္ႀကီး ခန္႔အပ္ဖို႔နဲ႔ EU အဆင့္ရွိတဲ့ လံုျခံဳေရးသမဂၢက အၾကမ္းဖက္မႈကို အေရးယူကိုင္တြယ္ဖို႔နဲ႔
နယ္ျခားထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြအတြက္ အဆိုျပဳခ်က္ ေတြရွိလာတယ္။

ဒါ့ျပင္ ဥေရာပရဲ႕ မိမိဘာသာကာကြယ္ ဖို႔နဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ရည္မွန္းခ်က္တို႔ရဲ႕ ကြာဟခ်က္ကို
အၿပီးသတ္ဖို႔ EU က လြန္ခဲ့တဲ့လက ကာကြယ္ေရးရန္ပံုေငြအသစ္ကို စတင္ခဲ့ တယ္။
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ လူဦးေရ သန္းေပါင္း ၁၅ဝ ရွိတဲ့ ဥေရာပသားေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕
လံုျခံဳေရးအတြက္ အေမရိကန္ျပည္သူ သန္း ၃၂ဝ ကို အားကိုးစရာလိုမွာမဟုတ္ ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပဲ ျဖစ္တယ္။

အရင္ကဆိုရင္ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီအၾကား ေအးတိေအးစက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ EU အေပၚ
ထိေရာက္တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ဟန္႔တား ခဲ့တယ္လို႔ EU အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားက
မေက်မနပ္ ညည္းညဴၿပီး ေျပာခဲ့ၾက တယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အဲဒီႏိုင္ငံေတြကပဲ ၾသဇာတက္
လာတဲ့ ျပင္သစ္ - ဂ်ာမန္ ဆက္ဆံ ေရးအေပၚ ယံုၾကည္မႈျပန္ရွိလာတယ္လို႔ဆိုၾကတယ္။
ဒါေပမဲ့ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီအစိုးရတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈကို တျခားအစိုးရေတြကို
ေဝခြဲမေပးခဲ့ရင္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတို႔ဟာ ေစ်းဝယ္သူရဲ႕ေနာင္တမ်ဳိး ရသြားႏိုင္တယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့လက ဘာလင္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပခဲ့တဲ့ ဥေရာပေကာင္စီ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးရဲ႕
ႏွစ္စဥ္အစည္းအေဝးမွာ ဥေရာပဆိုင္ရာ ေရးရာေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ လက္ရွိဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နဲ႔
ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေတြ၊ ေပၚလစီေရးဆြဲသူေတြနဲ႔အေတြးအေခၚ
ပညာရွင္ ၂၅ဝ တို႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကတယ္။ ဥေရာပေရးရာ ျပန္လည္စတင္လို႔ စိတ္ထက္သန္မႈနဲ႔
မက္ကရြန္ အစီအစဥ္သစ္တို႔ဟာ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြကို ေနာက္ခ်န္ခဲ့မွာကို စိုးရိမ္မႈေတြၾကား
ေဝခြဲမရျဖစ္ေနခဲ့ၾကတယ္။

'မာကိုဇီ'ေခတ္ကို ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီတို႔ ျပန္လည္သတိရသင့္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက
ဂ်ာမနီဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မာကယ္နဲ႔ ျပင္သစ္ သမၼတ ဆာကိုဇီတို႔ ခိုင္မာတဲ့ မိတ္ဖက္ျဖစ္ဖို႔
ႀကိဳးစားခဲ့ၾကရာမွာ အျခား ဥေရာပအစိုးရ ေတြရဲ႕ ရန္လိုမႈကိုျဖစ္ေပၚေစခဲ့တယ္။ EU
ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ သို႔မဟုတ္ ယူ႐ိုဇုန္ဆိုင္ရာကိစၥေတြ အေျဖရွာခဲ့ၿပီးေနာက္ က်န္ရွိတဲ့အုပ္စုကို
လက္လြန္ၿပီးတဲ့ကိစၥအေနနဲ႔ တင္ျပခဲ့တဲ့ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီတို႔ရဲ႕ သီးသန္႔က႑တို႔ကို
အျခား EU အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြက သေဘာမက် ၾကဘူး။ သတိျပဳမိေလာက္ေအာင္
ထင္ရွားတဲ့ ဥပမာတစ္ခုကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တစ္ခါက မာကယ္နဲ႔ ဆာကိုဇီႏွစ္ဦးတို႔
႐ုရွားနဲ႔ ပိုရင္းႏွီး လာဖို႔ ထိပ္သီးညီလာခံ က်င္းပခဲ့ရာမွာ ႐ုရွားနဲ႔ကပ္လ်က္တည္ရွိတဲ့ EU
အဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံတို႔နဲ႔ တိုင္ပင္ဖို႔၊ သို႔မဟုတ္ ပါဝင္ဖို႔ အေလးမထား ဂ႐ုမစိုက္ခဲ့ဘူး။

အခုအခ်ိန္မွာ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီတို႔အတြက္ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ တခ်ဳိ႕ EU ႏိုင္ငံေတြရဲ႕
တံု႔ျပန္မႈကိုမျဖစ္ေစဘဲ ဥေရာပလိုလားတဲ့ အစိုးရေတြရဲ႕ မၾကာေသးခင္က ေအာင္ျမင္မႈ
ေတြကို အျမတ္ထုတ္ဖို႔ပဲျဖစ္တယ္။ ဒါကလည္း သိပ္မလြယ္လွဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္
ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီေခါင္းေဆာင္တို႔ဟာ ဥေရာပအနာဂတ္ရဲ႕ ၿပိဳင္ဆိုင္ေနၾကတဲ့ အျမင္ႏွစ္မ်ဳိး
ေၾကာင့္ပဲ။

အျမင္တစ္ခုကေတာ့ ျပင္သစ္ - ဂ်ာမနီ ဦးေဆာင္တဲ့ ယူ႐ိုဇုန္ကို အဓိကထားကာ ဗဟိုတူ
စက္ဝိုင္းေတြ ပူးေပါင္းမႈကို ျဖစ္ေစခ်င္ တယ္။ ဒီအေတြးက အေပၚယံမွာေတာ့ ႏွစ္သက္စရာ
ေကာင္းတယ္။ အခ်က္အခ်ာ က်တဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ဆက္လက္ေပါင္းစည္းဖို႔ ခြင့္ျပဳမွာျဖစ္ၿပီး
ျပႆနာဖန္တီးေလ့ရွိၾကတဲ့ ပိုလန္နဲ႔ ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံတို႔ကို ခ်န္လွပ္ခဲ့ဖို႔ ျဖစ္တယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီဗ်ဴဟာက နက္႐ိႈင္းတဲ့ ယူ႐ိုဇုန္ ေပါင္းစည္းမႈလိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပး
မွာျဖစ္ေပမဲ့ ဥေရာပရဲ႕ တာရွည္ေနတဲ့ အေရွ႕နဲ႔အေနာက္၊ ေျမာက္နဲ႔ေတာင္၊ သို႔မဟုတ္
ဗဟိုနဲ႔ အနီးအနားကြဲျပားျခားနား မႈေတြကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ႐ုရွား၊ ဒုကၡသည္ေတြ
ၿခိဳးျခံေခြၽတာေရး စစ္ဘက္ ဆိုင္ရာ အေရးယူမႈနဲ႔ Brexit တို႔ဟာ ဥေရာပ စည္းလံုးညီၫြတ္မႈကို
ဆက္လက္စိန္ေခၚ ေနမွာျဖစ္တယ္။

ဥေရာပ အနာဂတ္အတြက္ ဒုတိယ အျမင္ကေတာ့ အတူလုပ္လို၊ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြၾကား
ၫြန္႔ေပါင္းဖြဲ႕စည္းမႈေတြကို အေလးထားအသားေပးထားတယ္။ အစိုးရေတြအတြင္း
အေတာ္ကေလး ဆက္စပ္မႈရွိတဲ့ ႏ႕ ထဲမွာ ေသးငယ္တဲ့ ၫြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕ေတြဟာထိေရာက္တဲ့
အုပ္ခ်ဳပ္မႈရဲ႕ တန္ဆာပလာျဖစ္လာႏိုင္ကာ တရားဝင္ EU အစည္းအေဝးေတြမွာ လတ္တေလာ
ရွိေနတဲ့ ဗီတိုအာဏာကိုေလ်ာ့ပါးေစမွာျဖစ္တယ္။ လြတ္လပ္စြာ နယ္ျခားျဖတ္ေက်ာ္ ခရီးသြား
လာမႈျဖစ္တဲ့ Schengen သေဘာတူညီခ်က္လို အစီအစဥ္ေတြကို တရားဝင္ျဖစ္ေစဖို႔ သေဘာတူ
လက္မွတ္ေတြကိုေတာင္ လက္မွတ္ေရးထိုးလို႔ရတယ္။

ၫြန္႔ေပါင္းပံုစံ လက္ေအာက္မွာ ႏိုင္ငံ အအုပ္အသင္းအဖြဲ႕ေတြ ေျပာင္းလဲႏိုင္ၿပီး လက္ရွိေျဖရွင္းရ
မယ့္ ကိစၥအေပၚ မူတည္ကာ ပိုၿပီး ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိေစႏိုင္တယ္။ ဂ်ာမနီနဲ႔ ျပင္သစ္တို႔ဟာ
ဒီအသင္းအဖြဲ႕ေတြ အမ်ားစုရဲ႕ အခ်က္အခ်ာမွာ ရွိေနေပမဲ့ တျခား ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဦးေဆာင္ကာ
ေရပန္းစားမႈကို မွ်ေဝခံစားႏိုင္ၿပီး EU ျပန္လည္စတင္မႈအေပၚ သေဘာထားကြဲလြဲမႈကို
ေလ်ာ့ပါးေစမွာျဖစ္တယ္။ ဥပမာ - ေစာေစာ ပိုင္ေခတ္တုန္းက ပိုလန္နဲ႔ ဆြီဒင္ႏိုင္ငံတို႔ဟာ
ယူကရိန္းလို ႏိုင္ငံအပါအဝင္ EU ရဲ႕ 'အေရွ႕ပိုင္းမိတ္ဖက္' ဗ်ဴဟာကို ဦးေဆာင္ခဲ့တယ္။

'မာကိုဇီ' မိတ္ဖက္ထက္ မက္ကရြန္ မိတ္ဖက္ဟာ ဥေရာပအတြင္း ခ်စ္ၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ဖို႔
ပိုအခြင့္အလမ္းသာမွာျဖစ္တယ္။ ပြဲဦးထြက္အျဖစ္ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီၾကား အင္အားခ်ိန္ခြင္ဟာ
ျပင္သစ္ဘက္ အနည္းငယ္ေရြ႕သြားႏိုင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ စီးပြားေရးဟာ
အားေကာင္းလာေနၿပီး သမၼတ မက္ကရြန္က ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ ကတိေပးၿပီးေနာက္မွာ
ျပန္လည္ႀကီးထြားလာမယ့္ အေနအထားမွာရွိတယ္။

ဒါ့ျပင္ အစဥ္အလာကြဲျပားမႈေတြကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္တဲ့ သမၼတ မက္ကရြန္ရဲ႕အထာ ေၾကာင့္
အရင္ကရင္းႏွီးခဲ့ျခင္းမရွိတဲ့ အဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပိုေကာင္းမြန္တဲ့ဆက္ဆံေရးေတြ ကို သမၼတ
မက္ကရြန္တည္ေဆာက္လာႏိုင္ တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွေျပာရမယ့္ အေလးထား ရမွာက
ေအာက္ေျခလူတန္းစားေတြရဲ႕ တက္ၾကြမႈေၾကာင့္ ဘာရက္အိုဘားမားကို ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္က
အေမရိကန္မွာ သမၼတျဖစ္ေစ ခဲ့သလို မက္ကရြန္မွာလည္း ႏိုင္ငံေရး အျမတ္ထုတ္ဖို႔
အင္အားရွိတယ္။

တစ္ႀကိမ္တည္းမွာ မာကိုဇီေခတ္အတြင္းမွာထက္ ဂ်ာမနီဟာ အင္အားနည္းတဲ့အေန အထားမွာ
ရွိေနတာေၾကာင့္ ျပင္သစ္ - ဂ်ာမန္ ဆက္ဆံေရးအတြက္ သတင္းေကာင္း ျဖစ္တယ္။
ဒုကၡသည္ျပႆနာေၾကာင့္ ဂ်ာမနီ ဟာ ဥေရာပ ကုန္ပစၥည္းေတြအတြက္ ေပးသြင္းသူထက္
ေတာင္းဆိုသူ အေနအထားမွာ ရွိေနတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အခင္းအက်င္းမွာ ၁၂ ႏွစ္ၾကာလာၿပီျဖစ္တဲ့
မာကယ္ဟာ မရွိမျဖစ္လို႔ထင္ရေပမဲ့ ဂ်ာမနီက လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကို
အဆံုးသတ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီျဖစ္တယ္။

အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ့ ခိုင္မာအင္အားရွိတဲ့ ဥေရာပကို ေအာင္ျမင္စြာတည္ေဆာက္မယ္ဆိုရင္
မက္ကရြန္ မိတ္ဖက္ အလုပ္ျဖစ္ဖို႔ မာကယ္နဲ႔ မက္ကရြန္တို႔အတြက္ လိုအပ္တယ္။

အနာဂတ္မွာျဖစ္လာမယ့္ ဥေရာပဟာ သူ႔ရဲ႕ႏိုင္ငံသားေတြကို ကမၻာတစ္ဝန္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြမွာ
ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔လိုတယ္။ ဒီၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို ေပၚလြင္ေစဖို႔ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမနီတို႔ရဲ႕ သေဘာထား
တို႔ကိုသာ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ဖို႔မဟုတ္ဘဲ EU အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံ အားလံုးတို႔ရဲ႕ သေဘာထားေတြကိုပါ
ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔လိုတယ္။

မာကိုဇီရဲ႕ ေရွ႕သြားေနာက္လိုက္ညီဖို႔ အကန္႔အသတ္ေတြရွိတာကို ကံအားေလ်ာ္စြာ မာကယ္နဲ႔
မက္ကရြန္ႏွစ္ေယာက္စလံုး သိၾက တယ္။ ဒါ့ျပင္ မာကယ္နဲ႔ မက္ကရြန္တို႔အရင္ ျပင္သစ္သမၼတ
ေအာ္လန္းနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ဖို႔လည္း လိုအပ္တယ္။ အျဖစ္ခ်င္ ဆံုးကေတာ့ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္
ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတာေတြကို သူတို႔အေနနဲ႔ အရွိကို အရွိအတိုင္း လက္ခံဖို႔လိုလိမ့္မယ္။
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ဥေရာပရဲ႕ အားအေကာင္းဆံုး၊ အဖိုးတန္ အရည္အခ်င္းဟာ အနာဂတ္အတြက္
အေသးစိတ္ျမင္ကြင္း ဘယ္တုန္းကမွ မဟုတ္ခဲ့ဘဲ အရင္မေအာင္ျမင္မႈေတြအေပၚ ပိုေကာင္းလာဖို႔
စုေပါင္းကာ စိတ္ပါလက္ပါ လိုလိုလားလားလုပ္ခ်င္တာမ်ဳိးပဲ ျဖစ္တယ္။

မက္ကရြန္နဲ႔ မာကယ္တို႔ႏွစ္ဦး ဒီသမိုင္း အေျခခံတဲ့ ႐ႈေထာင့္ကို မွတ္သားထားၾကမယ္ ဆိုရင္
သူတို႔ရဲ႕ဆက္ဆံမႈကို ပြင့္လင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေပါင္းစပ္မႈျပဳလုိက္ရင္ ဥေရာပတစ္ဝန္း အက်ဳိးရွိလာမွာျဖစ္
တယ္။ သီးသန္႔ မိတ္ဖက္ ဆိုရင္ေတာ့ ခ်စ္ၾကည္မႈထက္ မေက်မခ်မ္းမႈ ကို ေပၚေပါက္ေစမွာျဖစ္ၿပီး
ၾကာရွည္ရွင္သန္ ဖို႔ လြယ္ခ်င္မွလြယ္လိမ့္မယ္။


(ဤေဆာင္းပါးသည္ Mark Leonard ၏အာေဘာ္သာျဖစ္သည္။ သူသည္
ဥေရာပ ေကာင္စီ၏ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး ၫႊန္ၾကား ေရးမွဴးျဖစ္သည္။)

- Project Syndicate

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - ကမာၻ႔သတင္း

အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း