အယ္လ္နီညိဳရာသီဥတုေၾကာင့္ တစ္ကမၻာလံုးတြင္ စားနပ္ရိကၡာျပတ္လပ္မႈ ျဖစ္ႏိုင္ ကုလက သတိေပး

အယ္လ္နီညိဳေၾကာင့္ ကိုလံဘီယာႏိုင္ငံ၏ အဓိကျမစ္ႀကီးျဖစ္ေသာ မက္ဒလီနာျမစ္ေရ ၁၅ ႏွစ္အတြင္း အနိမ့္ဆံုးသို႔က်ဆင္းခဲ့သည္။ ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီအယ္လ္နီညိဳေၾကာင့္ ကိုလံဘီယာႏိုင္ငံ၏ အဓိကျမစ္ႀကီးျဖစ္ေသာ မက္ဒလီနာျမစ္ေရ ၁၅ ႏွစ္အတြင္း အနိမ့္ဆံုးသို႔က်ဆင္းခဲ့သည္။ ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီ

အျပင္းထန္ဆံုး အယ္လ္နီညိဳ ရာသီဥတုျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ပါဝင္သည့္ ယခုအခါျဖစ္ပြားေနေသာ
အယ္လ္နီညိဳေၾကာင့္ အာဖရိက၊ အာရွႏွင့္ လက္တင္အေမရိကတိုက္မ်ားမွ လူေပါင္းသန္း ၁ဝဝ
နီးပါးမွာ အစာေရစာရွားပါးမႈႏွင့္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး အပါအဝင္ အျခားေရာဂါဘယမ်ား
ဝင္ေရာက္ျခင္းကို ခံစားေနရေၾကာင္း ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာ ကယ္ဆယ္ေရး
အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး
ကုလသမဂၢ႐ံုး (ဥခ့ေ) ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အာရွေဒသႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသတို႔တြင္ အယ္လ္နီညိဳ၏
ကြင္းဆက္မ်ားျဖစ္သည့္ အပူလႈိင္းဒဏ္၊ ေရရွားပါးမႈဒဏ္ႏွင့္ ေတာမီးေလာင္ျခင္းတို႔႔ကို
၂ဝ၁၅ ႏွစ္လယ္ကစ၍ လူေပါင္းသန္းႏွင့္ခ်ီ ခံစားေနရသကဲ့သို႔ ဇင္ဘာေဘြ၊ မိုဇမ္းဘစ္၊
ေတာင္အာဖရိက၊ မာလာဝီႏွင့္ ဆြာဇီလန္ႏိုင္ငံတို႔ရွိ ေက်းလက္ေဒသေန ျပည္သူလူထုသန္း ၄ဝ ႏွင့္
ၿမိဳ႕ေနလူထု ကိုးသန္း၊  အီသီယိုပီးယားႏိုင္ငံရွိ လူဦးေရ ၁ဝ သန္းႏွင့္ ဂြာတီမာလာႏွင့္
ဟြန္ဒူးရပ္စ္ႏိုင္ငံမ်ားရွိ လူဦးေရ ၂ ဒသမ ၈ သန္းတို႔မွာလည္း စားနပ္ရိကၡာ ရွားပါးမႈႏွင့္ ေတြ႕ၾကံဳ
ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။

''အာဖရိကတိုက္ အေရွ႕ပိုင္းနဲ႔ ေတာင္ပိုင္းမွာ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ အဆိုးဝါးအဆင့္ကိုေရာက္ရွိေနတဲ့
ကုသမႈခံယူဖို႔လိုတဲ့ ကေလးေတြ တစ္သန္းနီပါးရွိေနပါတယ္။ ႏွစ္ ၅ဝ အတြင္းအဆိုးဝါးဆံုးထဲက
တစ္ခုျဖစ္တဲ့ အယ္လ္နီညိဳျဖစ္စဥ္မွာ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာေနတဲ့ မိုးအခ်ိန္အခါမမွန္တာနဲ႔
ေရခန္းေျခာက္ တာေတြပါ ေပါင္းလုိက္ေတာ့ ႏုနယ္တဲ့ကေလးေတြရဲ႕ အသက္အႏၲရာယ္ကို
ျခိမ္းေျခာက္လာပါတယ္'' ဟု ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔၏ ေတာင္အာရိက
ေဒသၫႊန္ၾကားေရးမွဴးက ဆိုသည္။

''အစိုးရေတြကလည္း ရွိသမွ်အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းေနေပမယ့္ ဒါက ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္မရွိတဲ့ အေနအထားတစ္ခု ျဖစ္ေနတယ္။ဒီအေနအထားေပၚမွာ အစားအေသာက္ေစ်းေတြတက္လာ
ကာ ထပ္ဖိလိုက္ေတာ့ တခ်ဳိ႕အနပ္ေတြကို မစားဘဲေနတာနဲ႔ ရွိတဲ့ပစၥည္းေတြ ထုတ္ေရာင္းရတာ
လိုမ်ဳိး အက်ပ္အတည္းကို အေရးေပၚ ေျဖရွင္းေနၾကရပါတယ္'' ဟု ၄င္းက ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့
သည္။

ေတာင္အာဖရိကတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ မိုးရာသီမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅ ႏွစ္အတြင္း ပူျပင္းေျခာက္ကပ္ဆံုး
ျဖစ္ၿပီး ယခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ေကာက္ပဲသီးႏွံႏွင့္ အစားအေသာက္ ျပတ္လပ္မႈအေျခအေန
ေရာက္ရွိလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔မ်ားက ဆိုသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔၏
အဆိုအရ ပီ႐ူး၊အီေကြေဒါ၊ ပါရာေဂြးႏွင့္ ဘရာဇီးလ္ေတာင္ပိုင္းတုိ႔တြင္မူ မိုးျပင္းထန္စြာ
ရြာသြန္းျခင္းမ်ားျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို သယ္ေဆာင္ေသာ Aedes aegypti ေခၚ
အသားဝါ အဖ်ားေရာဂါျခင္မွာ ေရေသတြင္ေပါက္ပြားေသာေၾကာင့္ ေရာဂါပိုး ပိုမိုပ်ံ႕ပြားဖြယ္
ရွိေနသည္။

အယ္လ္နီညိဳျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာေရမ်ား ပူေႏြးလာရာမွ ျမစ္ဖ်ားခံျဖစ္ပြားၿပီး
မိုးေခါင္ေရရွားျခင္း၊ ေရႀကီးျခင္း ႏွင့္ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း အႀကိမ္ေရစိပ္လာျခင္းတို႔ထံ
ဦးတည္ေလ့ရွိသည္။ ယခုျဖစ္စဥ္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅ ႏွစ္အတြင္း အဆိုးရြားဆံုးျဖစ္ၿပီးေနာက္
ေျခာက္လအတြင္း အားေပ်ာ့လာႏိုင္ေျခရွိသည့္တိုင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ယခုျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး
အေျခအေနမ်ားသည္ပင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးမ်ား ေနာင္ႏွစ္ႏွစ္အထိ ရွိေနဦးမည္
ျဖစ္ေၾကာင္း မိုးေလဝသပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔၏ မိုဇမ္ဘစ္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးက မိုဇမ္ဘစ္ႏွင့္ အျခား
ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဆက္လက္ မိုးေခါင္ေနပါက ေနာင္ႏွစ္ပတ္ သံုးပတ္ခန္႔
ဆိုလွ်င္ပင္ ကပ္ဆိုက္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုႏွစ္တြင္ စားနပ္ရိကၡာ ေျခာက္မက္
ထရစ္တန္ လိုေနေသာေၾကာင့္ ျပည္ပမွတင္သြင္းရမည္ဆိုလွ်င္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားအတြက္
အနည္းငယ္သာ က်န္ေတာ့မည္ျဖစ္ရာ စားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ေၾကာက္ခမန္းလိလိ
တက္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာျပသည္။

ဇင္ဘာေဘြတြင္ စားနပ္ရိကၡာအတြက္ ယခုလအတြင္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ အေရးေပၚ
အေျခအေန ေၾကညာခဲ့သည္။ မာလာဝီတြင္ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုအတြင္း အဓိက စားနပ္ရိကၡာ
ျဖစ္ေသာ ေျပာင္းဖူးလိုအပ္ခ်က္ ၾကံဳေနၿပီး မိုဇမ္ဘစ္တြင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားမွာ ယမန္ႏွစ္ထက္
၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ေခါက္ခ်ဳိးတက္သြားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ အလ·ရွင္မ်ားမွာ ဆီရီးယားႏွင့္
အီဘိုလာဗိုင္းရပ္စ္ ျပႆနာမ်ားကို အလ်ဥ္မီေအာင္ ကိုင္တြယ္ေနရသည္ျဖစ္ရာ
ယခုျပႆနာအတြက္ စိုးရိမ္မႈမ်ားျမင့္တက္လ်က္ရွိသည္။ အီသီယိုပီးယားတြင္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္က
စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အီဘိုလာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားေၾကာင့္ စားနပ္ရိကၡာျပႆနာကို
ေျဖရွင္းရန္ အီသီယိုပီးယားအစိုးရက အရန္ သိုေလွာင္ထားေသာ စားနပ္ရိကၡာမ်ားႏွင့္အတူ
ႏိုင္ငံတကာေစ်းကြက္က ဂ်ံဳဝယ္ႏိုင္ရန္ ေဒၚလာသန္း ၃ဝဝ တို႔ကို ခ်ထားေပးခဲ့ေၾကာင္း
အီသီယိုပီးယား ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔တိုင္ စားနပ္ရိကၡာေထာက္ပံ့မႈ လိုအပ္ သူဦးေရမွာ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ျမင့္တက္လာခဲ့ရာ
အစိုးရ၏ ေထာက္ပံ့မႈသက္သက္ျဖင့္ ရပ္တည္ရန္ ခက္ခဲလာသည္။ လူဦးေရ ၁ဝ ဒသမ ၂ သန္း
ေက်ာ္အတြက္ ေဒၚလာသန္း ၁,၄ဝဝ ခန္႔ ကူညီေထာက္ပံ့ရန္ လိုအပ္ေနၿပီး အစိုးရ၏
ေထာက္ပံ့မႈအျပင္ အလွဴရွင္မ်ား ကလည္း ေဒၚလာသန္း ၃ဝဝ ခန္႔ လွဴဒါန္းရန္ ကတိျပဳထား
သည့္တိုင္ ေဒၚလာသန္း ၈ဝဝ ခန္႔လိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း ¤င္းက ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

ေက်ာ့ဒါလီလင္း ဘာသာျပန္သည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း