မွန္တာ မွားတာ အသာထား၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွဟာ ထရမ့္ေၾကာင့္ ကေယာက္ကယက္ ျဖစ္လိမ့္မယ္

 

မကၠဆီကိုစီးတီးတြင္ စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္က ျပဳလုပ္ေသာ ေဒၚနယ္ထရမ့္ဆန္႔က်င္ေရးဆႏၵျပပြဲ။ ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီမကၠဆီကိုစီးတီးတြင္ စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္က ျပဳလုပ္ေသာ ေဒၚနယ္ထရမ့္ဆန္႔က်င္ေရးဆႏၵျပပြဲ။ ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီ

အေမရိကန္သမၼတျဖစ္ဖို႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနသူ ေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားေတြကို
ေဖာ္ျပမယ္ဆိုရင္ နာမည္ေက်ာ္ Beatlesအဖြဲ႕ဆိုခဲ့တဲ့ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ထဲက နားဝင္ခ်ဳိၿပီး
မွတ္ရလြယ္တဲ့စာသားကို ျပန္ သတိရလာေအာင္ ဆြဲေဆာင္သလိုျဖစ္တယ္။ အဂၤလိပ္စာသား
"You say high, I say low, you say why and I say I don't know" တဲ့။
ျမန္မာလိုျပန္လိုက္ရင္ သင္က ျမင့္တယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္က နိမ့္တယ္လို႔ ေျပာတယ္၊
ဘာေၾကာင့္လဲလုိ႔ သင္ကေမးေတာ့ မသိဘူးလို႔ ကြၽန္ေတာ္ကျပန္ေျဖတယ္။

ထရမ့္ႏိုင္မလား၊ ႐ံႈးမလားဆိုတာ ဘယ္သူ မွမေျပာႏိုင္ဘူး။ သူႏိုင္သြားရင္ ဘာျဖစ္မယ္
ဆိုတာကိုလည္း မေျပာႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ လူတိုင္းကေတာ့ ဒီလူ႔အေပၚ အားေကာင္းတဲ့
အူထဲအသည္းထဲက ထင္ျမင္ခ်က္ရွိၾကတယ္။

သူ႔ကိုခ်စ္ပါ၊ သိုမဟုတ္ မုန္းပါဆိုတဲ့ ရင္ၾကားေစ့ႏိုင္တဲ့ ကြာဟခ်က္ကို မၾကာေသး ခင္က
အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ဂုဏ္သတင္းႀကီးတဲ့စာနယ္ဇင္းႏွစ္ေစာင္မွာပါလာတဲ့ ေဆာင္းပါး ႏွစ္ပုဒ္က
ထင္ရွားေပၚလြင္စြာ ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ ေဆာင္းပါးႏွစ္ေစာင္စလံုး တူညီတဲ့အခ်က္တစ္ခုကေတာ့
ထရမ့္ႏိုင္သြားရင္ ဒီေဒသကိုအထိတ္တလန္႔ တုန္လႈပ္အံ့ၾသသြားေစမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။

ပထမတစ္ခုကေတာ့ ၾသဇာတိကၠမရွိတဲ့ Foreign Affairs မဂၢဇင္းထဲမွာ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္
က Doug Bandow ရဲ႕ အစီရင္ခံစာပဲ ျဖစ္တယ္။ Bandow ဟာ ဝါရွင္တန္အေျခစိုက္
Cato Institute က အဆင့္ျမင့္အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္ၿပီး အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း
ေရာ္နယ္ေရဂင္ရဲ႕ အထူးလက္ေထာက္ေဟာင္း တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။

သူ႔အစီရင္ခံခ်က္ကို "What Donald Trump Gets Right About US Alliances (အေမရိကန္
မဟာမိတ္ေတြအေၾကာင္း ေဒၚနယ္ထရမ့္ ဘာေတြမွန္ခဲ့သလဲ) လို႔ ေခါင္းစဥ္ေပးထားကာ ထရမ့္ရဲ႕
ကာကြယ္ေရးမူဝါဒကို အာ႐ံုစူးစိုက္ ထားေပမဲ့ ထရမ့္ရဲ႕ ကာကြယ္ေရး၊ လူဝင္မႈနဲ႔ အမႈအခင္းအေပၚ
ခိုင္မာတဲ့အေနအထား တို႔နဲ႔ပါ သက္ဆိုင္တယ္။

ေနာက္ နာမည္ႀကီးသတင္းစာ တစ္ေစာင္ျဖစ္တဲ့ The New Youk Times မွာလည္း စက္တင္ဘာ
၁၉ ရက္က Bandow ရဲ႕ အစီရင္ခံခ်က္နဲ႔ ျပဒါးတစ္လမ္း၊ သံတစ္လမ္း ေဆာင္းပါးကို
ေလးစားခံရတဲ့ ဆန္းစစ္သူ စီးပြားေရး ပါေမာကၡ Justin Wolfers က ေရးခဲ့ၿပီး ထရမ့္ကို
ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ခဲ့တယ္။

Wolfers ရဲ႕ "Why a President Trump Could Stant a Trade War With Surprising Ease"
(ကုန္သြယ္မႈစစ္ပြဲကို လြယ္လြယ္နဲ႔ သမၼတ ထရမ့္ ဘယ္လိုစႏိုင္တယ္) ေခါင္းစဥ္တပ္ထားတဲ့
ေဆာင္းပါးက ကုန္သြယ္မႈအေပၚ အာ႐ံုစူးစိုက္ထားေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ဟာ ထရမ့္အေနနဲ႔
ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လူဝင္မႈကိစၥေတြမွာ ထရမ့္ ဘယ္လိုလုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ခ်ဲ႕ထြင္ေဖာ္ျပထားတယ္။

ႏိုင္ငံျခားကုန္သြယ္ေရး မူဝါဒဟာ ထရမ့္ အေနနဲ႔ မဲဆြယ္တုန္းက ကတိေပးခဲ့တဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို
တစ္ဖက္သတ္ အာဏာ တည္ေစႏိုင္တဲ့ေနရာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ Wolfers က မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့တယ္။
အဲဒါေၾကာင့္ လူ အေတာ္မ်ားမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အာဆီယံအဖြဲ႕အတြက္ အေတာ့္ကို
ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ အလားအလာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာဖို႔ရွိသလား၊ ခုတင္ေအာက္
ဝင္ပုန္းသင့္သလား၊ ဒါမွမဟုတ္ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရင္းနဲ႔ သက္ေသာင့္သက္သာ ေနမလား၊
ဘယ္သူမွ အေသအခ်ာမသိႏိုင္ဘူး။ ဒီအတြက္ေတာ့ ကစားနည္းစာအုပ္ မရွိပါဘူး။

ကမၻာေပၚမွာ ေပါေတာေတာနဲ႔ ရယ္စရာ အေကာင္းဆံုး ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံက ေရြးေကာက္ပြဲ
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခိုင္လံုတဲ့ စာနယ္ဇင္း ႏွစ္ေစာင္က တည္ၿငိမ္ေအးေဆးတဲ့ ေလ့လာသူ
ႏွစ္ဦးဟာ အႀကီးအက်ယ္ ကြဲျပားျခားနား တာကိုက ဘယ္လိုႀကီးမွန္း မသိေအာင္ ထူးေနတယ္။
ပိုအေရးႀကီးတာကေတာ့ လူထု သေဘာထား စစ္တမ္းေတြဟာလည္း မဆုတ္ သာ၊ မတိုးသာ
အေျခအေနမွာ ရွိေနတာေၾကာင့္ ထရမ့္ႏိုင္ေျခရွိတာေၾကာင့္ ႏိုဝင္ဘာ ၈ ရက္မွာ အိမ္ျဖဴေတာ္ရဲ႕
ေသာ့ေတြကို ထရမ့္ရသြားခဲ့ရင္ ဒီေဒသအတြက္ ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ရွိလာႏိုင္သလဲ။

ထရမ့္နဲ႔သာ အတူသြားပါဆိုတဲ့ မစၥတာ ႀေညိသတ နဲ႔ စလိုက္ရေအာင္။ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး
မူဝါဒအေပၚ ထရမ့္ရဲ႕ သံုးသပ္ ခ်က္ကမွန္တယ္။ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕အာရွ မွာ အေမရိကန္ဟာ
ႏွပ္ခ်တာခံေနရတယ္လို႔ ထရမ့္က ေျပာတယ္။

ဝါရွင္တန္အစိုးရဟာ ေဝးလံတဲ့ မဟာမိတ္ ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္
အာရွတို႔ကို ကာကြယ္ဖို႔ ဘာေၾကာင့္ ပိုက္ဆံေတြ အရမ္းသံုး၊ စစ္သား ေတြ အလံုးအရင္းနဲ႔
ပို႔ေနတာလဲလို႔ ထရမ့္က ေမးခြန္းထုတ္တာကို Bandow က ခ်ီးက်ဴး ထားတယ္။

ဒီေနရာေတြဟာ ၾကြယ္ဝခ်မ္းသာၿပီး သူတို႔ကာကြယ္ေရးအတြက္ ကိုယ္တိုင္လုပ္ႏိုင္ၿပီး
လုပ္ခဲ့ရင္ အေမရိကန္ဟာ သူ႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားစစ္ဘက္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ၿပီး
တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ဘီလ်ံ ၁၅ဝ သက္သာႏိုင္တယ္လို႔ ထရမ့္က ေျပာတယ္။

''ထရမ့္ ဒီလိုေျပာတာကို တခ်ဳိ႕ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ေလွာင္ခဲ့ေပမဲ့ Bandow က အဲဒီလို
မလုပ္ဘဲ ထရမ့္မွန္တယ္၊ မဟာမိတ္ေတြအေပၚ အေမရိကန္ရဲ႕ မူဝါဒဟာ ေခတ္ေနာက္က်ေနၿပီ''လို႔
Bandow က ေရးခဲ့တယ္။

ေခတ္ေနာက္က်ေနၿပီဆိုလည္း ဆိုစရာ ပါပဲ။ ထရမ့္ရဲ႕ အယူဝါဒေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ ေဒသတြင္း
Cobra Gold စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို ဖ်က္လိုက္ၿပီး အေမရိကန္ - ပစိဖိတ္ေရတပ္ကို
႐ုပ္သိမ္းလိုက္ရင္ စာခ်ဳပ္အရ အေမရိကန္ မဟာမိတ္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ဟာ
ေပ်ာ္ရႊင္ႏိုင္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။

ဒါ့ျပင္ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတးက အေမရိကန္ေတြ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက ႏွင္ထုတ္ တာမ်ဳိးကို
ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းသြားႏိုင္တယ္။

ထရမ့္ကို ဒီလိုၿခိမ္းေျခာက္တာမ်ဳိး မလုပ္ မိဖို႔ ဒူတာေတး ပိုၿပီး သတိထားဖို႔လိုတယ္။ ဒီလိုမွ
မဟုတ္ရင္ ထရမ့္အေနနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း အေရးယူလိုက္ဖို႔မ်ားတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထရမ့္ရဲ႕အေနအထားကို မစၥတာ Bandow က အျပတ္ ေထာက္ခံတာကို
သင့္အေနနဲ႔ လက္ခံယံုၾကည္ သြားရင္ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ သတိေပးခ်က္၊ မွတ္ခ်က္ကို
ေဖာ္ျပလိုက္ပါရေစ။

ကြၽန္ေတာ္ ဝါရွင္တန္ၿမိဳ႕မွာ တာဝန္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့စဥ္တုန္းက မစၥတာ Bandow ဟာ ကိစၥ
အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကိုးကားတဲ့မွတ္ခ်က္ ေတြကို တစ္ခါတစ္ရံ ကြၽန္ေတာ့္ကိုေပးခဲ့တယ္။
Cato Institute နဲ႔ ကပ္လ်က္ရွိတဲ့ Henley Park Hotel မွာ သူနဲ႔ကြၽန္ေတာ္
ေန႔လယ္စာတစ္ႀကိမ္ စားခဲ့ဖူးတယ္။

မစၥတာ Bandow ဟာ ကေရာ္ကမည္ လူစားမ်ဳိးမဟုတ္သလို သူေတာ္စင္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။
ေနာက္ပိုင္းမွာ သိခဲ့တာက ေတာ့ နာမည္ဆိုးနဲ႔ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အမတ္ေတြ လိုရာကိစၥမွာ
ေထာက္ခံေပးဖို႔ ဆြယ္သူ တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Jack Abramoffကို ေထာက္ခံတဲ့ ေဆာင္းပါးေတြကို
ပိုက္ဆံယူ ေရးေပးခဲ့တာေၾကာင့္ ဃေအသ ကေန ႏုတ္ထြက္ လိုက္ရတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ဝ ႏွစ္ေလာက္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥပါ။ အခု သူ႔ေရးသားခ်က္ကို Foreign Affairs မွာ
ေဖာ္ျပျခင္းခံရတာဟာ သူ႔အတိတ္က အျပဳအမူကို အေလးအနက္စဥ္းစားသင့္ တယ္။
မစၥတာ Wolfers ရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္ အျမင္ျဖစ္တဲ့ ထရမ့္နဲ႔အတူ မသြားနဲ႔ဆိုတာ ကေတာ့
ထရမ့္အေနနဲ႔ ကပ္ေဘးဆိုက္ႏိုင္ၿပီး ဘယ္သူမွ အက်ဳိးမရွိႏိုင္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲကို
စတင္ႏိုင္ဖြယ္ရွိတဲ့လူလို႔ ေျပာတယ္။

ထရမ့္က ႏိုင္ငံတကာကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီမႈေတြကို 'ဆုတ္ျဖဲ'ပစ္ဖို႔ သႏၷိ႒ာန္ ခ်ခဲ့တယ္။
ကမၻာ့ကုန္သြယ္ေရးအဖြဲ႕က ႏုတ္ထြက္ကာ တ႐ုတ္နဲ႔ အျခားအာရွႏိုင္ငံ ေတြက သြင္းတဲ့ပစၥည္းေတြ
အေပၚ ေကာက္ခံ တဲ့အခြန္ေတြကို ျမႇင့္တင္မယ္လို႔ေျပာထား တာေတြကို မစၥတာ Wolfers က
မွတ္ခ်က္ေပး ထားတယ္။

အထူးသျဖင့္ ေျမာက္အေမရိက လြတ္လပ္ စြာကုန္သြယ္မႈ သေဘာတူညီခ်က္လို ကုန္သြယ္မႈ
စာခ်ဳပ္ေတြကို ႏွစ္သက္ျခင္းမရွိတဲ့ ထရမ့္ဟာ စင္ကာပူ - အေမရိကန္ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္မႈ
သေဘာတူညီခ်က္ ျဖစ္မလာေအာင္ လုပ္ႏိုင္သလို မေလးရွား၊ ထိုင္းနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕
တစ္ဖြဲ႕လံုးျခံဳၿပီး လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္မႈအစီအစဥ္ေတြကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ႏိုင္တယ္။

''သမၼတတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ထရမ့္ လုပ္လို႔ရတယ္။ ရလဒ္က အကုန္အက်မ်ားတဲ့ ကုန္သြယ္မႈ
စစ္ပြဲ ျဖစ္လာရင္ေတာင္ ကြန္ဂရက္အေနနဲ႔ သူ႔ကိုရပ္တန္႔သြားေအာင္လုပ္ဖို႔ မလြယ္ဘူး''လို႔
မစၥတာ Wolfers က ေရးခဲ့တယ္။

''တ႐ုတ္နဲ႔ အျခား အာရွႏိုင္ငံေတြရဲ႕ တစ္ခု တည္းေသာ အားကိုးအားထားစရာကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕
သြင္းကုန္အေပၚ အခြန္ေတြကိုျမႇင့္တင္ကာ လက္တုံ႔ျပန္ႏိုင္တာပဲရွိတယ္။ ဒီအလားအလာဟာ
ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ေၾကာက္ရြံ႕ေစေပမဲ့ထရမ့္ကေတာ့ စိုးရိမ္ပံုမရဘူး''လို႔
မစၥတာ Wolfers က ေျပာတယ္။

အေမရိကန္ မဲဆႏၵရွင္ အေတာ္မ်ားမ်ား ကလည္း ဒီကိစၥကို ပူပန္ပံုမရဘူး။ ''ျပႆနာ က
ေယဘုယ်အားျဖင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒရဲ႕ အေသးစိတ္
အခ်က္အလက္ေတြကို အထူးတလည္ သတိ မမူၾကဘူး''လို႔ Bandow က ကြၽန္ေတာ့္ကို
တစ္ခ်ိန္က ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။

ထရမ့္ သမၼတျဖစ္မယ့္ အလားအလာဟာ ဒီေဒသရဲ႕ စီးပြားေရးကို ႀကီးမားတဲ့ ကိုင္လႈပ္မႈ
ျဖစ္ေပၚလာကာ အေမရိကန္ရဲ႕ ကာကြယ္ေရး လႊမ္းျခံဳမႈကို ေလ်ာ့ပါးသြားေစႏိုင္တာေၾကာင့္
ဒီေဒသက လူေတြကေတာ့ တကယ္ပဲ စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကတယ္။

ဒီေတာ့ ကြၽန္ေတာ္က ျမင့္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္နိမ့္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရသလား။ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း
အညိဳေရာင္စကၠဴအိတ္ထဲ ျဖည္းျဖည္းေလးအသက္႐ွဴသင့္ပါသလား။ အဆံုးမွာေတာ့
၄၆ ရက္ႀကီးမ်ားေတာင္ လိုေသးတယ္။

ရယ္စရာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ အဆင့္ျမင့္တိုက္ေပၚက ျပဳတ္က်လာတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ
အထပ္တစ္ထပ္သို႔ က်လာတိုင္း ဓွသ ္ေမယ ွသ ြသသိဓ "So far, So Good" လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။


 

ဤေဆာင္းပါးသည္ ေရာ္ဂ်ာမစ္တန္၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္သည္။
(The Myanmar Times)
ေသာင္းၫြန္႔ ဘာသာျပန္သည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း