တစ္ေျပးညီ အာဆီယံဗီဇာ အစီအစဥ္ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ခက္ခဲေနဆဲ

ေဒသတြင္ ဗီဇာ ကင္းလြတ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မူေဘာင္သေဘာတူညီခ်က္ကို ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္က မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့စဥ္။ ဓာတ္ပုံ - အီးပီေအေဒသတြင္ ဗီဇာ ကင္းလြတ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မူေဘာင္သေဘာတူညီခ်က္ကို ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၅ ရက္က မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့စဥ္။ ဓာတ္ပုံ - အီးပီေအ

စီးပြားေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ ပိုမိုစုစည္းမိလာသည္ႏွင့္အမွ် အဖြဲ႕ဝင္ ၁ဝ ႏုိင္ငံရွိေသာ
အာဆီယံသည္ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ျပည္သူမ်ား ပိုမိုလံုျခံဳၿပီး ပိုမိုလြတ္လပ္စြာ
ခရီးသြားလာႏုိင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ၾကံဆ လာၾကရသည္။ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားမွ
လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး အရာရွိမ်ားသည္ ဥေရာပသမဂၢကဲ့သို႔တစ္ခုတည္းေသာ
အီးယူဗီဇာမ်ဳိးရွိရန္ အာဆီယံ၌ လိုအပ္လာၿပီဟု ယူဆၾကသည္။ သို႔ရာတြင္အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ား
အၾကား မတူကြဲျပားမႈမ်ားႏွင့္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ အဆိုပါ အာဆီယံဗီဇာမွာ
အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ခက္ခဲမည္ဟုလည္း ေထာက္ျပၾကသည္။

''ဒါဟာ အခ်ိန္ၾကာမွာျဖစ္ၿပီး စိန္ေခၚမႈရွိတဲ့ လုပ္ငန္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္'' ဟု ဟက္ဘစ္ဘီ
သုေတသနဌာနမွ အႀကီးတန္းသုေတသနပညာရွင္ ေဒါက္တာ အလက္ဇႏၵားစီခ်န္ဒရာက
ဆိုသည္။ အစိုးရ၏ အယူအဆအရလည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေရးအျမင္မ်ားအရလည္းေကာင္း
အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ဗီဇာစနစ္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားၾကသည္ဟု သူက ေထာက္ျပသည္။

အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ား အခ်င္းခ်င္းတြင္ပင္လွ်င္ အားလံုးတစ္ေျပးညီ ဗီဇာကင္းလြတ္ခြင့္
ရရွိၾကသည္ မဟုတ္ေပ။ ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္ႏွင့္ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း အာဆီယံေဒသတြင္း
အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္သြားလာသည့္ ခရီးသြားဦးေရမွာ ၃၅ သန္းမွ ၅၅ သန္းအထိ
တိုးတက္လာသည္။ ခရီးသြားက႑၏ တိုးတက္မႈကို အမီလိုက္ၿပီး ယင္း၏ အက်ဳိးေက်းဇူးကို
အျပည့္အဝ ခံစားႏုိင္ေရးအတြက္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားမွာ ဗီဇာလုပ္ငန္းစဥ္ တိုးတက္ေရးႏွင့္
အာဆီယံအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ခရီးသြားလာမႈ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိေရးမ်ားကို
ေဆာင္ရြက္သင့္ၾကသည္။

ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ လိုင္ယြန္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ အင္တာပို ႏုိင္ငံတကာရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔ ပူးေပါင္းလ်က္
''အီးယူ အာဆီယံ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈႏွင့္ နယ္စပ္စီမံခန္႔ခြဲမႈ အစီအစဥ္''ကို ေရးဆြဲကာ
အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ေဒသတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာႏိုင္ေရး၊ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို
မထိခိုက္ေစဘဲ ျပည္သူမ်ား အခ်င္းခ်င္း ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈဆိုင္ရာ
႐ႈပ္ေထြးေသာ ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ မိမိတို႔ႏွင့္ သင့္ေတာ္သည့္ပံုစံ ေရးဆြဲေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရး
တို႔အတြက္ အကူအညီ ေပးအပ္ခဲ့သည္။

တစ္ခုတည္းေသာ အာဆီယံဗီဇာ သတ္မွတ္ေရးမွာ ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေၾကညာခဲ့ေသာ
အာဆီယံ ခ်ိတ္ဆက္မႈ အစီအစဥ္၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ ျဖစ္သည္ဟု အင္တာပို စြမ္းရည္
ျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ဟာ႐ိုးဒ္အိုကြန္းနယ္က ေျပာသည္။

အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီး တစ္စုတစ္စည္းျဖစ္လာသည္ႏွင့္ အမွ် အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားသည္ မိမိတို႔
နယ္စပ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စြမ္းရည္မ်ား တိုးတက္လာရမည္ျဖစ္သည္။
ဗီဇာတစ္ခုတည္း ထားရွိေရးအတြက္ အဓိက လိုအပ္ခ်က္မွာ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း
ယံုၾကည္မႈပင္ ျဖစ္သည္ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။ အီးယူႏုိင္ငံမ်ား၌ ဗီဇာစည္းကမ္း
လိုအပ္ခ်က္အားလံုးကို ဖယ္ရွားကာ ျပည္သူမ်ားအား အတားအဆီးမရွိ ခရီးသြားလာခြင့္
ျပဳႏုိင္ခဲ့ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္းမွာ အီးယူႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း ယံုၾကည္မႈထားရွိျခင္း
ပင္ျဖစ္သည္ဟု သူက ျဖည့္စြက္ ေျပာၾကားသည္။

စီးပြားေရး အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား ရရွိႏုိင္ေရးအတြက္ အာဆီယံသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ
အပိုင္းႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာကိစၥမ်ား၌ ပိုမိုေျဖေလွ်ာ့ေပးရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္
အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားသည္ ႏုိင္ငံ ျဖတ္ေက်ာ္ လံုျခံဳေရးအႏၲရာယ္မ်ားကို ရင္ဆုိင္ႏုိင္ေရး
ပိုမိုအားေကာင္းရန္လည္း လိုအပ္သည္ဟု ဟာဘစ္ဘီသုေတသနဌာနမွ သုေတသနပညာရွင္
တစ္ဦးျဖစ္သူ မိုဟာမက္အာရစ္က ေျပာသည္။

အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၊ တရားစီရင္ေရး၊ တစ္ႏုိင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးကို အျခားတစ္ႏုိင္ငံက
ဝင္ေရာက္ မစြက္ဖက္ေရး၊ နယ္စပ္ေရးရာ စီမံခန္႔ခြဲေရး၊ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္
ေထာက္လွမ္းေရး သတင္းမ်ား အျပန္ အလွန္ဖလွယ္ေရး ကဲ့သို႔ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားမွာ
အာဆီယံအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း၌ အလြန္ သိမ္ေမြ႕နက္နဲသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား ျဖစ္ေနဆဲဟု
၄င္းက ဆုိသည္။

''ႏုိင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ မႈခင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အလြန္အမင္း ထိန္းခ်ဳပ္လိုတဲ့ လက္ရွိႀကိဳးပမ္းမႈေတြဟာ
တစ္ေျပးညီ အာဆီယံဗီဇာအေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးကို အခက္အခဲေတြ ပိုမိုျဖစ္ေပၚေစပါတယ္''ဟု
သူက ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားသည္။

ယေန႔အခ်ိန္တြင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံအမ်ားအျပား၏ အစိုးရမ်ားမွာ တရားဝင္ျဖစ္မႈအတြက္
႐ုန္းကန္ ေနၾကရသျဖင့္ ၄င္းတို႔၏ ႏိုင္ငံျခားေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးမူဝါဒမ်ားမွာ ျပည္တြင္းေရးဖိအားမ်ားႏွင့္
ပိုမိုဆက္ႏြယ္ ပတ္သက္လာခဲ့သည္ဟု မိုဟာမက္အာရစ္က ေထာက္ျပသည္။

ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ ေလ့လာေရးဌာန၊ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒႏွင့္ လံုျခံဳေရးေလ့လာေရးဌာနခြဲ
ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး အယ္လီနာ ႏူအာက တစ္ေျပးညီ အာဆီယံဗီဇာ အေကာင္အထည္ေပၚေရးအတြက္
စိန္ေခၚမႈ ၅ ခု ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ ပထမအခ်က္မွာ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ား၌ အာဆီယံႏွင့္ အာဆီယံ
မဟုတ္ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ ဗီဇာမူဝါဒဆိုင္ရာ တစ္ေျပးညီ တူညီမႈမရွိသည့္ အခ်က္ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္ မေလးရွားႏုိင္ငံမွာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံျဖစ္သျဖင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္
လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးမူဝါဒရွိကာ ယင္းသို႔ ျပည္တြင္းမူဝါဒ ကြဲလြဲမႈမ်ားကိုလည္း ညႇိႏႈိင္းရန္
လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ အာဆီယံႏုိင္ငံ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ႏိုင္ငံေရးဆက္ဆံမႈ အေျခအေနႏွင့္
အျပန္အလွန္ ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳမႈ အေနအထားအရ အာဆီယံဗီဇာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္
အခ်က္ျဖစ္သည္။

အျခားႀကီးမားသည့္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုမွာ စိမ့္ဝင္မႈမ်ား မ်ားျပားလွသည့္ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္
လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးဥပေဒမ်ား စိုးမိုးမႈရွိေရးႏွင့္ နယ္စပ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ကြပ္ကဲရမည့္ အရာရွိမ်ား၏
စြမ္းေဆာင္ရည္တို႔ျဖစ္သည္။ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားႏွင့္ အစြန္းေရာက္သမားမ်ား၏
ၿခိမ္းေျခာက္မႈအႏၲရာယ္ ရွိေနသည့္အတြက္ တစ္ေျပးညီအာဆီယံဗီဇာ အစီအစဥ္ကို အဆိုပါ
အဖြဲ႕မ်ားက အခြင့္အေရးယူၿပီး အသံုးခ်သြားႏုိင္သည့္ အခ်က္ကိုလည္း သူမက ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ေနာက္ဆံုးအေနျဖင့္ အာဆီယံသည္ အီးယူႏုိင္ငံမ်ား၌ အေလးေပးေဆာင္ရြက္လာရသည့္
ပုဂၢိဳလ္ေရး လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုင္ရာ ထိပါးေႏွာင့္ယွက္သည့္ ဆုိင္ဘာမႈခင္းမ်ား တိုးပြားလာေနမႈကို
ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရန္ ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

ဟာဘစ္ဘက္ သုေတသနဌာနသည္ တစ္ေျပးညီ အာဆီယံဗီဇာအား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္
ျဖစ္ႏုိင္ေျခ ရွိ/မရွိအား ေလ့လာဆန္းစစ္လ်က္ရွိၿပီး လာမည့္ႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္အစီရင္ခံစာကို
အၿပီးသတ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ဘာလီ၌ က်င္းပေသာ (၁၉) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္
ဘံုအာဆီယံ ဗီဇာစနစ္ က်င့္သံုးႏိုင္ေျခကုိ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္မ်ားက သေဘာတူခဲ့ၿပီး
လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ နယ္စပ္ထိန္းခ်ဳပ္ကြပ္ကဲေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည္ စြမ္းရည္ ျမႇင့္တင္မႈဆိုင္ရာ
ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈမ်ား၊ အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ဆက္တိုက္က်င္းပလ်က္ရွိသည္။

ေဇာ္ညြန္႔ ဘာသာျပန္သည္။

ဤအေၾကာင္းအရာႏွင့္ ပက္သက္၍ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးလိုပါက ...
[email protected] သို႔ ေပးပို႔ႏိုင္ပါသည္။


အၾကည့္အမ်ားဆံုုး - အာရွသတင္း